Hoe moet Feyenoord verder na het tijdperk Gio?

Analyse Feyenoord Giovanni van Bronckhorst vertrekt komende zomer na vier jaar bij Feyenoord. De club zal op zoek moeten naar een coach die jeugd kan ontwikkelen en een team kan opbouwen.

Giovanni van Bronckhorst stopt na dit seizoen als trainer van Feyenoord, de club waar hij als 7-jarig voetballertje begon.
Giovanni van Bronckhorst stopt na dit seizoen als trainer van Feyenoord, de club waar hij als 7-jarig voetballertje begon. Foto Lars Smook/VI-Images

Zijn vertrek was onvermijdelijk, maar de aankondiging kwam toch nog onverwacht, kort voor de Klassieker van zondag. Intern maakte Giovanni van Bronckhorst zijn besluit afgelopen maandag bekend, na de onttakeling bij PEC Zwolle (3-1). Donderdag werd het nieuws publiekelijk, op de ochtend na de zege op Fortuna Sittard in de kwartfinale van de KNVB-beker, het toernooi dat zijn trainerscarrière in belangrijke mate definieerde. „Het is goed zo”, zei Giovanni van Bronckhorst (43).

Hij stopt aan het eind van dit seizoen, zijn contract loopt af. Hij is dan vier jaar in functie geweest als trainer, bij de club waar hij als zevenjarig voetballertje begon. Voor Kerst had hij al „twijfels” of hij moest doorgaan. En dat „gevoel” bleef hij de afgelopen weken houden.

Ja, het is goed geweest zo. Als resultaattrainer – en ambassadeur van de club – heeft hij het uitstekend gedaan. Hij behaalde vijf prijzen in nog geen vier seizoenen, waar de laatste prijs die Feyenoord won vóór zijn aanstelling teruggaat tot 2008. Hij is op nationaal niveau de meest succesvolle Feyenoord-coach, met de nuance dat twee van de vijf prijzen de Johan Cruijff Schaal betreft, een prijs met weinig aanzien.

Hij heeft niet kunnen voorkomen dat Feyenoord sportief terugviel, na de landstitel van 2017, toen de club financieel juist een sprong maakte. De inhaalslag op Ajax en PSV, beide structureel verder, leek ingezet. Dat dit niet werd verwezenlijkt is niet alleen hem aan te rekenen – de directie is evengoed verantwoordelijk.

Waarom werd afgelopen zomer nauwelijks geïnvesteerd? Feyenoord is kerngezond en er werd een recordomzet van bijna 100 miljoen euro gehaald. Maar alleen voor de Colombiaanse buitenspeler Luis Sinisterra (2 miljoen) werd betaald, terwijl een kleine 9 miljoen binnenkwam voor uitgaande transfers.

Wat Van Bronckhorst met name kan worden verweten is dat het getoonde spel – weinig tempo, weinig lijn, weinig vernieuwing – nauwelijks progressie kende onder zijn leiding. Ook de gebrekkige ontwikkeling van spelers is schrijnend.

Te veel krassen

De coach liep te veel krassen op – de vierde plek vorig seizoen met zeventien punten achter op kampioen PSV, het Europese debacle tegen het Slowaakse AC Trencin, de nederlagen tegen De Graafschap en Fortuna Sittard. Onvrede groeide. De geest en de euforie rond het kampioensjaar was al een tijdje verdampt. De Kuip is ook niet meer ieder duel uitverkocht.

In crisistijden is Van Bronckhorst altijd gedekt door technisch directeur Martin van Geel. In februari was een gesprek over zijn toekomst gepland. Door zelf de regie te nemen en voortijdig de knoop door te hakken, heeft Van Bronckhorst het Van Geel en mededirectielid Jan de Jong makkelijk gemaakt: zij hoeven nu niet de beslissing te nemen. Wat wilde de directie zelf? Op die vraag antwoordde Van Geel ontwijkend in een interview op de Feyenoord-site.

Van Geel is nu aan zet – hoe verder na het tijdperk ‘Gio’? Hij krijgt voldoende tijd om zich te oriënteren op een opvolger. „Ongetwijfeld vliegen de namen van vermeende kandidaten ons vanaf morgen om de oren, maar wij zijn zo ver nog niet”, zei Van Geel. „We nemen echt de rust en de tijd om zorgvuldig af te wegen wat straks het beste voor Feyenoord is.”

Wat in die afweging mee zal worden genomen, is dat vanaf komende zomer waarschijnlijk een nieuw team moet worden opgebouwd. Robin van Persie, van grote waarde, stopt na dit seizoen. De algemene verwachting is dat meerdere kernspelers, zoals Tonny Vilhena en Nicolai Jørgensen, zullen vertrekken.

Inzetten op jeugd

Feyenoord zegt nadrukkelijk meer in te willen zetten op de jeugd. Dat verklaart ook ten dele waarom er afgelopen zomer zo weinig werd geïnvesteerd in nieuwe spelers. Het doel is dat minimaal vijftig procent van de selectie uit spelers uit de eigen jeugdopleiding bestaat. Dit beleid – dat overigens niet nieuw is – vraagt om een coach die jonge spelers kan ontwikkelen.

In dat licht zou een keuze voor Maurice Steijn (45) niet vreemd zijn. Zijn naam zingt rond, De Jong kent hem goed, hij was zijn buurman. Bij zijn huidige club VVV-Venlo bewijst Steijn spelers én team beter te kunnen maken, ze staan knap zevende. Maar de vraag is of hij bij een complexe club als Feyenoord, met verschillende stromingen en veel media-aandacht, zich staande houdt. Dat geldt ook voor Henk Fraser (52), nu coach bij Sparta, die er nooit een geheim van heeft gemaakt trainer te willen worden van Feyenoord.

Topkandidaten dienen zich niet direct aan. Oud-speler en technisch directeur Peter Bosz zou een interessante optie zijn, maar hij heeft net een nieuwe club. Phillip Cocu (48) is beschikbaar, na zijn ontslag bij Fenerbahçe. Een functie bij Feyenoord lijkt onwaarschijnlijk, gezien zijn sterke PSV-signatuur, maar hij heeft zich bij die club bewezen als topcoach. Zijn zaakwaarnemer Rob Jansen kent de weg in de Kuip. Dirk Kuijt, nu coach van het onder-19 team van Feyenoord, wordt voorbereid op een functie van hoofdtrainer. Hij heeft nu nog niet het vereiste trainersdiploma. Wellicht dat hij – als assistent – in een duofunctie met een ervaren coach kan instappen.

Een buitenlandse coach? Dat lijkt niet voor de hand te liggen bij een conservatieve club als Feyenoord.