‘We hebben een nieuwe president!’

Protesten Venezolanen betoogden woensdag massaal voor een nieuwe ‘interim-leider’, ook veel armere burgers liepen dit keer mee.

Parlementsvoorzitter Juan Guaido riep zich woensdag uit tot ‘interim-president’ van Venezuela.
Parlementsvoorzitter Juan Guaido riep zich woensdag uit tot ‘interim-president’ van Venezuela. Foto Cristian Hernandez/EPA

‘Soldaten, luister! Sluit je aan bij onze strijd!”, roepen duizenden Venezolanen die zich woensdag verzameld hebben op het Plaza Madariaga, een plein in het westen van Caracas. Tussen de betogers staat ook Mariana de la Peña. Ze draagt een groot bord met een afbeelding van president Nicolás Maduro, door wiens gezicht een grote rode streep is getrokken. „Ik ben hoopvol dat dit de laatste dag is van de dictator. Laat Juan Guaidó, de parlementsvoorzitter, de macht overnemen. Als de politie en de strijdkrachten nog gevoel in hun hart hebben, laten ze ons met rust vandaag”, zegt ze.

Naar schatting honderdduizenden burgers demonstreren deze woensdag in steden door het hele land. De sfeer in Caracas is opgetogen en hoopvol. Uitgelaten juichen de betogers parlementsvoorzitter Guaidó later op de dag toe wanneer hij op het Johannes Paulus II-plein verschijnt. Zodra hij in zijn toespraak verklaart de macht van Maduro over te nemen, barst de menigte in gejuich uit. „Vanaf nu neem ik de taak op me als interim-president, ik roep op tot nieuwe verkiezingen en het in ere herstellen van onze grondwet. Maduro heeft de verkiezingen van het volk gestolen, ik geef het recht op vrije verkiezingen terug aan de Venezolanen”, roept hij.

„We hebben een nieuwe president”, gilt een vrouw. Onmiddellijk roepen anderen het haar na. „Guaidó presidente!”, wordt er gescandeerd. Nog tijdens de betoging komen berichten binnen dat de VS, Canada en verscheidene Zuid-Amerikaanse regeringen Guaidó ook erkennen als interim-president. Na zijn toespraak wordt Guaidó snel afgevoerd achterop een motor, naar een onbekende plek.

Op en rond het plein waar Guaidó heeft gesproken, wordt in feeststemming gedemonstreerd. Maar op andere plekken in de stad raken oproerpolitie en nationale garde slaags met betogers. Er wordt traangas ingezet en auto’s staan in brand.

Grimmige stemming

In het centrum van de stad zijn inmiddels de chavistas, aanhangers van Maduro’s voorganger Hugo Chávez, samengekomen om hun steun te geven aan het bewind. Maduro is geenszins van plan op te stappen, blijkt al snel als hij het woord neemt vanaf het bordes van zijn paleis: „Die verrader Guaidó loopt aan de hand van Trump, maar Venezuela krijgen ze niet in handen.”

„Als ze onze president Maduro iets aandoen, vechten we terug. We zullen de revolutie en onze president verdedigen”, zegt Adia Benner geëmotioneerd nadat ze na de toespraak terug naar huis loopt. „De Amerikanen zijn imperialisten, ze willen Maduro weg hebben omdat ze uit zijn op onze olie. Kijk maar wat ze deden in Irak en Libië! Wij, de arme Venezolanen zullen Maduro altijd verdedigen”, zegt ze stellig.

Lees ook: Hoelang blijft legertop trouw aan Maduro?

Toch lopen er op in de oppositiemarsen voor het eerst opvallend veel Venezolanen uit sloppenwijken mee, mensen uit de volksklasse. En waren het voorheen vooral de licht-gekleurde en witte elite en middenklasse die protesteerden, nu lopen veel meer gekleurde Venezolanen mee. Onder hen is Margarita Hernández. „We willen Maduro niet, hij heeft zichzelf laten herkiezen”, zegt ze terwijl ze doorstapt om de stoet bij te houden. „Nieuwe eerlijke verkiezingen dat willen we „, zegt ze.

De 15-jarige Dominique Marquez zit met wat klasgenoten langs een weg die volgestroomd is met demonstranten. „Ik ken het mooie Venezuela alleen maar uit de verhalen van mijn ouders. De enige president die ik bewust heb meegemaakt is Maduro. Ik heb al jaren geen normaal leven”, zegt de tiener. Ze volgt al maanden bijna geen lessen, omdat docenten zijn gevlucht. „Na school sta ik in rijen om meel of brood te kopen, en we zijn altijd bezig met overleven en bang ziek te worden, want medicijnen zijn er niet. Ik wil voor mij en andere jongeren een gezond land.”

Simon Freitas, een voormalige chavista, applaudisseert voor Guaidó. „Dit is de eerste keer dat ik de straat op ga, maar er moet nu echt verandering komen”, zegt Freitas, een docent scheikunde in een wit T-shirt met daarop Nelson Mandela. „Maduro kan dit land niet meer leiden”, vindt hij. „Als hij nu vrijwillig aftreedt en het leger zich achter Guaidó schaart, hebben we de beste kans op een vreedzame overgang.”

Kiest het leger daadwerkelijk de kant van de oppositie? „Ik durf het bijna niet te hopen, maar 61 jaar geleden stonden ze wel achter het volk”, zegt Freitas. Hij verwijst daarmee naar de coup van 23 januari 1958, die een einde maakte aan de toenmalige dictatuur en uiteindelijk een terugkeer naar de democratie mogelijk maakt.

Terwijl Guaidó naar zijn onderduikadres is vertrokken, wachten de Venezolanen af wat het leger doet. „Óf ze arresteren Guaidó óf ze erkennen hem en arresteren Maduro, maar we zullen het snel merken”, zegt een vrouw in de menigte.

    • Nina Jurna