Plan deelname Europese verkiezing splijt ‘gele hesjes’

Kandidatenlijst Dilemma: speel je met deelname aan verkiezingen het systeem in de kaart?

Ingrid Levavasseur bij een protest van gele hesjes in Normandië.
Ingrid Levavasseur bij een protest van gele hesjes in Normandië. Foto Francois Mori/AP

Een tiental Franse ‘gele hesjes’ wil „de woede in een politiek project omzetten” door een kandidatenlijst in te dienen voor de Europese verkiezingen van eind mei. Maar het duurde donderdag niet lang voordat andere kopstukken van de protestbeweging woedend op het initiatief reageerden. Een politieke partij oprichten is volgens hen „verraad” aan de beweging en zou president Emmanuel Macron in de kaart spelen.

‘Ralliement d’Initiative Citoyenne’ (RIC), zo is de partij gedoopt. Dat laat zich ongeveer vertalen als ‘verzameling voor een burgerinitiatief’. Het is een knipoog naar het door veel gele hesjes gepropageerde burgerreferendum, het Référendum d’Initiative Citoyenne, ook afgekort als RIC. Lijsttrekker is de welbespraakte 31-jarige verpleegkundige Ingrid Levavasseur uit Normandië, geel hesje van het eerste uur. Zij is sinds het ontstaan van de beweging een van de meer gematigde woordvoerders. Toen tv-zender BFMTV haar in december een wekelijkse column aanbood, ontving ze zoveel bedreigingen van andere hesjes dat ze hier alsnog van afzag.

Nu is de kritiek opnieuw niet mild. „Laten we duidelijk zijn: meedoen aan de Europese verkiezingen betekent dat je in het systeem blijft”, zei de online populaire Maxime Nicolle, alias Fly Rider, in een donderdagmiddag al 150.000 keer bekeken videoboodschap. „Dan wil je deel worden van een spel waarvan je niet zelf de regels bepaalt.” Vrachtwagenchauffeur Éric Drouet, die de drijvende kracht was achter de protesten in Parijs, liet via zijn club ‘La France en colère’ weten dat „de echte gele hesjes” tegen verkiezingsdeelname zijn omdat „een stem voor gele hesjes een stem voor Macron” is.

Wisselend succes

Met dat laatste heeft hij geen ongelijk. Een lijst van gele hesjes zou vooral de nationaal-populistische Rassemblement National van Marine Le Pen (in 2014 de grootste bij de Europese verkiezingen) en het hardlinkse La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon stemmen kosten. Beiden hebben met wisselend succes geprobeerd het gele verzet te incarneren. Volgens een peiling van bureau Elabe zou een lijst van gele hesjes 13 procent van de stemmen kunnen halen, waarna Macrons La République en Marche (LREM) in mei alsnog de grootste wordt. „Ik ben blij dat enkelen een politiek antwoord op deze beweging willen geven”, zei LREM-partijleider Stanislas Guerini donderdag voorzichtig.

Een programma is nog „onder constructie”, maar naast Levavasseur zijn al wel negen andere „burgerkandidaten” aangewezen. Een van hen roept meteen vragen op: Marc Doyer, 53 jaar, was tot afgelopen jaar nog bestuurslid van LREM in het departement Oise. „Ik geloofde in een man [Macron] die een boek schreef met de titel Révolution, ik erken dat ik me vergist heb”, zegt hij tegen Libération. „Oplichterij”, schrijven gele hesjes in besloten Facebook-groepen. Voor hen is dit het bewijs dat Macron of „het systeem” achter Levavasseurs politieke initiatief zit.

Correctie (25 januari): Abusievelijk werd de naam van Ingrid Levavasseur in een eerdere versie van dit artikel geschreven als Levasseur.

    • Peter Vermaas