Kamer perkt macht van kabinet na Brexit verder in

De vorig jaar ingediende ‘Verzamelwet Brexit’ regelt wat er moet gebeuren als de Brexit tot extreme situaties leidt.

Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken, Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) tijdens het debat donderdag.
Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken, Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) tijdens het debat donderdag. Foto Koen van Weel/ANP

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) moet de speciale macht waarmee het kabinet na Brexit noodmaatregelen kan treffen, verder inperken. Dat is de conclusie van een ruim vier uur durend debat in de Tweede Kamer donderdag.

De vorig jaar ingediende ‘Verzamelwet Brexit’ regelt wat er moet gebeuren als de Brexit tot extreme situaties leidt die van tevoren niet waren voorzien, bijvoorbeeld extreme verkeerschaos of het massaal vastlopen van veetransporten. In zulke gevallen wil de regering snel kunnen handelen zonder toetsing vooraf door de Tweede Kamer. De Kamer voelt zich hierdoor buitenspel gezet. Kamerlid Renske Leijten (SP) had het donderdag over “regeren per decreet” en het “uithollen van de grondwet”.

De VVD verdedigde de noodwet donderdag. Volgens Kamerlid Anne Mulder is het toekennen van extra ‘ministeriële bevoegdheden’ helemaal niet ongewoon. Ook bij de Woningwet kan bijvoorbeeld tijdelijk van reguliere procedures worden afgeweken. Mulder: “Dan hoor je toch ook geen kreten over de uitholling van de democratie?”

Lees ook het hoofdredactioneel commentaar: Brexit is geen alibi voor een bestuurlijke staatsgreep

Stemming over amendementen

Regeringspartijen CDA en D66 dienden tijdens het debat enkele amendementen in. Zij eisen onder meer dat de Kamer binnen 24 uur op de hoogte wordt gebracht van eventuele noodmaatregelen. Bovendien moet de regering binnen tien weken met een regulier wetsvoorstel komen. Gebeurt dat niet, dan vervalt de noodmaatregel automatisch. Kees Verhoeven (D66) sprak donderdag over het vinden van “een balans tussen de handelskracht van de regering en de controle” door de Kamer.

Over de amendementen wordt volgende week dinsdag gestemd. Wat de regering betreft moet de noodwet tot een jaar na de Britse terugtrekking uit de EU van kracht blijven. De Kamer, zo bleek donderdag, wil dat die termijn wordt teruggebracht tot een half jaar.

Met nog twee maanden te gaan tot de afgesproken Brexit-datum (29 maart) kunnen de Britten het maar niet eens worden over de voorwaarden waarop het VK uit de Europese Unie gaat. Men vreest voor een chaotische Brexit als het Verenigd Koninkrijk eind maart uittreedt zonder duidelijke afspraken.

    • Stéphane Alonso
    • Maartje Geels