CPB: belastingmaatregel tegen ontwijking gaat niet helpen

Een heffing op winsten naar het buitenland moet belastingontwijking in Nederland aanpakken. Het Centraal Planbureau uitte eerder al kritiek op de maatregel.

Om aandacht te vragen voor de rol van Nederland in de wereldwijde belastingontwijking, organiseerden actiegroepen in 2017 een pop-up belastingparadijs tegenover de Tweede Kamer in Den Haag.
Om aandacht te vragen voor de rol van Nederland in de wereldwijde belastingontwijking, organiseerden actiegroepen in 2017 een pop-up belastingparadijs tegenover de Tweede Kamer in Den Haag. Foto Martijn Beekman

Het plan van het kabinet om met bronbelasting op rente, dividend en royalty’s grootschalige belastingontwijking aan te pakken, zal volgens het Centraal Planbureau (CPB) niet werken. Zolang andere landen niet dezelfde maatregelen nemen, laten bedrijven hun geldstromen via andere routes lopen en ontwijken zo alsnog belasting. Dat stelt het belangrijkste economische adviesorgaan van de overheid donderdag in het rapport Doorsluisland NL doorgelicht.

Het kabinet wil gericht belastingontwijking aanpakken door vanaf 2021 een heffing in te voeren op winsten die worden doorgesluisd naar het buitenland. Die heffing zou alleen gelden voor 21 landen waar de winstbelasting lager is dan 9 procent. Landen als Luxemburg, Ierland of Zwitserland vallen daar echter niet onder, terwijl hier juist een groot deel van het doorgesluisde geld naartoe gaat, schrijft het CPB.

“Deze maatregel is alleen voor het opschonen van onze reputatie, maar het gaat niks uithalen zolang er niet internationaal wordt samengewerkt. Bedrijven zullen routes nemen via andere landen, zonder dat er iets verandert”, aldus Maarten van ’t Riet, onderzoeker bij het CPB.

Samenwerking

Jaarlijks stroomt er 200 miljard euro aan dividend, rentes en royalty’s door Nederland naar andere landen, veelal belastingparadijzen zoals Bermuda. Dat doorsluizen gebeurt via zogeheten bijzondere financiële instellingen, internationale schakels tussen dochterondernemingen in herkomstlanden en die in bestemmingslanden. In 2016 hadden de deelnemingen, leningen en intellectuele eigendomsrechten van die instellingen een waarde van 4.200 miljard euro.

Lees ook: Belasting omzeilen wordt moeilijker

Nederland ligt al jaren internationaal onder vuur omdat bedrijven het land gebruiken om belasting te ontwijken. Het kabinet kondigde vorig jaar een pakket aan maatregelen aan.

Het CPB heeft eerder kritiek geuit op de aangekondigde belastingmaatregelen. In november zei directeur Laura van Geest in een gesprek met NRC al dat het kabinet veel meer moet doen om belastingontwijking in te perken. De lijst van 21 landen die het kabinet aanmerkt als belastingparadijs zouden moeten worden uitgebreid. Ook aan de internationale samenwerking en uitwisseling van informatie valt nog veel te verbeteren, aldus van Geest.