Recensie

Hoe het Fyre Festival ontaardde in een hel

Netflix-documentaire In ‘Fyre’ zien we hoe social influencers duizenden festivalgangers naar de Bahama’s lokten, voor een slecht georganiseerd festival dat al snel op een drama uitliep.

Bezoekers van het Fyre Festival onderweg naar hun tenten.
Bezoekers van het Fyre Festival onderweg naar hun tenten. Netflix

Denk aan toiletten, niet aan supermodellen. Dat zegt Keith, de ontslagen logistiek manager van het Fyre Festival, in de Netflix-documentaire Fyre. Zijn oproep om te investeren in sanitaire voorzieningen werd in de aanloop naar het inmiddels beruchte festival op de Bahama’s genegeerd. Ondernemer Billy McFarland zou wel meer adviezen naast zich neerleggen. De Amerikaan ging onverstoord door met zijn onhaalbare plan, net zolang tot Fyre viral ging en een symbool werd voor alles wat er mis is aan de influencer-cultuur. De hele wereld kon via sociale media meegenieten het festival toen het in april 2017 veranderde in een moderne versie van Lord of The Flies.

Fyre Festival moest het ultieme festival-ervaring voor rijke millennials worden. Instagram, maar dan in het echt: een muziekfestival op een tropisch eiland waar modellen, influencers en wannabees het beste weekend ooit zouden beleven. McFarland werkte samen met rapper Ja Rule en verkocht het festival uit dankzij een gelikte social media-campagne met modellen als Bella Hadid en Emily Ratajkowski. Ultieme influencer Kendall Jenner kreeg 250.000 dollar voor één promotionele post op Instagram.

Het enige probleempje: de influencers verkochten iets wat niet bestond. Acts als Major Lazer en Blink-182 waren wel – voor veel te veel geld – geboekt, maar het terrein was simpelweg niet geschikt voor zesduizend festivalgangers. Nadat de eerste bezoekers aankwamen, duurde het niet lang voordat de hel uitbrak en het evenement geannuleerd moest worden. De beloofde luxe villa’s bleken noodtenten te zijn, die eerder waren gebruikt na een orkaan, en wie mazzel had kon een broodje kaas scoren. Dat er geen doden vielen kan een klein wonder genoemd worden.

Vier vrachtwagens met water

Regisseur Chris Smith verzamelt in de documentaire zoveel mogelijk betrokkenen voor een knap in elkaar gezette reconstructie waarin de ene na de andere verbijsterende anekdote voorbijkomt. Naast interviews zit de documentaire vol met beelden die zijn gemaakt door bezoekers. De meeste geïnterviewden geven hun eigen fouten toe. Een glansrol is daarbij weggelegd voor Andy King, een ervaren evenementenmanager die alles gaf om het festival te redden. Zijn verhaal over het veiligstellen van vier vrachtwagens met flessen water is een hoogtepunt.

Veel geïnterviewden doen, in meer of mindere mate, aan damage control. De medewerkers van Jerry Media bijvoorbeeld, verantwoordelijk voor de promotie op de sociale kanalen van Fyre. Dat dit betrokken bedrijf als producent op de aftiteling staat, is vrij dubieus. Aan de andere kant: zonder hun medewerking was de documentaire vermoedelijk niet zo rijk aan beelden geweest.

Fyre-organisatoren Ja Rule en Billy McFarland. Netflix

Vrijwel iedereen had vanaf het begin door dat het festival de beloftes niet waar kon maken. Iedereen behalve McFarland. Tenminste, zo lijkt het. McFarland, die nu in de gevangenis zit wegens fraude, wordt neergezet als charlatan en een dwangmatige leugenaar, een snelle jongen die mensen op allerlei manier geld weet af te troggelen. Tegen beter weten in bleven mensen als Andy King brandjes voor hem blussen. Op waarschuwingen van medewerkers reageerde hij alleen met dooddoeners als: „Wij zijn niet probleemgericht, maar oplossingsgericht”.

Ook Hulu heeft een documentaire

Hoewel McFarland veel in archiefbeelden is te zien, kreeg Smith hem niet zelf voor de camera. Vlak voor de première op Netflix verscheen een tweede Fyre-documentaire. Fyre Fraud, van de niet in Nederland beschikbare streamingdienst Hulu, een Amerikaanse concurrent van Netflix. Daarin geeft McFarland wel een interview. Hij zou daar meer dan twee ton voor hebben gekregen. De Fyre-soap is daarmee ook onderdeel geworden van de strijd tussen de streamingdiensten.

Medelijden verdienen de meeste betrokkenen niet. Naast McFarland is Ja Rule de grootste schurk in het verhaal. Zelfs na alle ellende horen we hem in een vergadering nog zeggen dat het geen fraude was, maar misleidende reclame. De rapper wordt sinds het uitkomen van de documentaires non-stop bespot op zijn eigen sociale media-kanalen.

De gedupeerden in de film die wél sympathie verdienen zijn de bewoners van het eiland. Lokale werknemers zijn nooit betaald en restauranteigenaar Maryann Rolle raakte zelfs haar spaargeld kwijt nadat gestrande bezoekers naar haar restaurant gestuurd werden. Zij betaalde haar personeel en kwam zo in de problemen terecht. Online is voor haar een succesrijke inzamelingsactie opgezet. En zo krijgt een treurig verhaal toch nog een positief draai.

Correctie 25/01: in een eerdere versie van dit stuk werd restauranteigenaar Maryann Rolle per abuis Pamela Carter genoemd. Carter regelt de inzamelingsactie voor Rolle.

    • Thijs Schrik