Opinie

Iedereen z’n eigen stiltecoupé

Tech-column De koptelefoon wordt een hulpstuk dat je permanent draagt. Een noodzakelijk filter in een wereld die lawaaieriger wordt, omdat we dichter op elkaar wonen en meer reizen.

Marc Hijink

Een jubileum om bij stil te staan: dit jaar is het dertig jaar geleden dat de eerste koptelefoon met actieve ruisonderdrukking op de markt kwam. Het was de Amerikaan Amar Bose, van het gelijknamige audiobedrijf, die op het idee kwam om ‘anti-geluid’ te gebruiken dat het continue gebrom van vliegtuigmotoren wegfilterde. Zo konden piloten in de cockpit elkaar beter verstaan.

Dertig jaar na de eerste Aviation Headset uit 1989 is de stille koptelefoon een must voor iedereen die in een kantoortuin werkt of regelmatig reist. Er gaat een wereld voor je open als je de buitenwereld buiten kunt sluiten.

Actieve ruisonderdrukking is een magisch optelsommetje. Een microfoon vangt op welke monotone geluiden er in de omgeving klinken, de koptelefoon produceert geluidsgolven die er precies tegenover staan en dat heft de herrie op. Het resultaat is rust, heerlijke rust.

Onmisbaar dus, zo’n koptelefoon. En verslavend. Ik ben in staat terug te fietsen als ik per ongeluk zonder My Precious bij het station aankom. Want ook in de stiltecoupé kan het een herrie van jewelste zijn. Non-stop hoesters, luidruchtige treinontbijters of krachttypers die op hun laptop timmeren: dankzij noise cancelling reist iedereen in zijn eigen cocon en blijft de lieve vrede bewaard.

Dankzij noise cancelling reist iedereen in zijn eigen cocon en blijft de lieve vrede bewaard

Zo leven we, al dempend en onderdrukkend, veilig langs elkaar heen. Hoewel, met zo’n goed-isolerende koptelefoon loop je makkelijker tegen anderen op. Je merkt minder snel of er iemand achter je staat of van de zijkant nadert. Normaal gesproken is een volle stationshal als een school vissen; een krioelende mensenmassa die elkaar net niet aanraakt. Met oorkleppen op raak ik telkens verzeild in bijna-botsingen. Oeps, sorry.

‘Oormode’ wordt steeds slimmer; oortjes dempen herrie en kunnen spraak benadrukken. Zo krijgt de koptelefoon de status van een bril of gehoorapparaat; een hulpstuk dat je permanent draagt. Een noodzakelijk filter in een wereld die lawaaieriger wordt, omdat we dichter op elkaar wonen en meer reizen.

In Nederland verandert de herrie van toon. Juist door geluidsreducerende maatregelen zoals stiller asfalt, geluidsschermen en een betere isolatie van woningen, vallen de laagfrequente geluiden meer op. Dat zijn de geluiden die zo laag zijn dat je ze niet echt hoort maar wel voelt. Denk aan stationair draaiende vrachtauto’s, zoemende airco’s of snelwegen.

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne) schat dat 2 procent van de Nederlandse bevolking hinder van het gedreun ondervindt – 340.000 mensen die slaaptekort en stress ervaren.

Vooral de snelweg is een boosdoener. Het zou mooi zijn als een magisch optelsommetje van anti-geluid die overlast in één keer voor iedereen wegneemt. Helaas werkt geluidsonderdrukking in de praktijk alleen vlak bij de geluidsbron of in kleinere ruimtes (zoals in de hoorschelp van een koptelefoon). Er zit niets anders op: zelfs ’s nachts moet je je oortjes indoen om in je eigen stiltecoupé weg te kunnen kruipen.

is techredacteur

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.