Consument negatiever over economisch vooruitzicht

Conjunctuur Het gaat goed op de arbeidsmarkt, en toch is de stemming onder consumenten somberder. De daling deze maand is zelfs de grootste in jaren.

Foto Getty Images

Consumenten zijn somberder geworden over de economische vooruitzichten en hun persoonlijke financiële situatie. Het consumentenvertrouwen vertoonde deze maand de grootste daling in ruim zeven jaar tijd, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag. De stemming onder consumenten daalt al zes maanden op rij.

De cijfers zijn verrassend, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. „Wat mensen nu vooral merken van de economie, is dat het goed gaat op de arbeidsmarkt. De werkloosheid daalt en er zijn veel vacatures.”

Dat mensen toch somber zijn, heeft mogelijk te maken met pessimisme over internationale ontwikkelingen. Van Mulligen: „Dan kun je denken aan de toenemende chaos rond de Brexit, de gele hesjes in Frankrijk, de shutdown in de Verenigde Staten en het handelsconflict tussen de VS en China.”

Deze maand daalde het consumentenvertrouwen met 8 punten, naar 1 punt. Dat betekent dat optimisten nog nipt de overhand hadden in de CBS-enquête. Als de indicator op 0 staat, houden de optimisten en pessimisten elkaar in evenwicht.

Tot voor kort waren consumenten nog uitzonderlijk positief over de economie. In heel 2017 en de eerste helft van 2018 stond het consumentenvertrouwen steevast boven de 20 punten, daarna daalde het iedere maand.

Lees verder over de prognoses in 2019: Loon of pensioen: vrijwel iedereen gaat er op vooruit

Het consumentenvertrouwen is een mogelijke voorspeller van een economische neergang. Maar het is nog te vroeg om met deze cijfers in de hand een recessie te voorspellen, zegt Van Mulligen. „Het producentenvertrouwen is ook zo’n voorspeller, en dat daalt helemaal niet zo hard. Dat loopt in de laatste maanden zelfs wat op.”

Ook blijven Nederlanders in toenemende mate geld uitgeven, bleek uit een ander onderzoek dat het CBS dinsdag publiceerde. Consumenten hebben in november vorig jaar 2 procent meer besteed dan in diezelfde maand een jaar eerder.

Nederlanders gaven vooral meer geld uit aan huishoudelijke apparaten en kleding. Maar ook aan het openbaar vervoer, restaurantbezoek en de kapper. Een van de weinige bestedingen die een daling vertoonde, was de aankoop van een auto. Daar werd in november 12 procent minder aan uitgegeven dan een jaar eerder.