Multinationals betalen geen 25, maar 10 procent belasting in Nederland

Winstbelasting Volgens onderzoek van De Groenen in het Europees Parlement is Nederland een fiscaal paradijs voor bedrijven.

Kantoren aan de Zuidas in Amsterdam. In maar weinig Europese landen is de effectieve belastingdruk zo laag als in Nederland.
Kantoren aan de Zuidas in Amsterdam. In maar weinig Europese landen is de effectieve belastingdruk zo laag als in Nederland. Foto Lex van Lieshout/ ANP

Het officiële belastingtarief mag 25 procent zijn, maar multinationals in Nederland betalen gemiddeld slechts 10,4 procent belasting over hun winst. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van De Groenen in het Europees Parlement.

Het onderzoek keek naar de effectieve belastingdruk voor bedrijven in Europa. In maar weinig Europese landen is die zo laag als in Nederland. Het heeft alleen Cyprus, Bulgarije, Hongarije en Luxemburg voor zich te dulden. Het groothertogdom spant de kroon: daar betalen multinationals in de praktijk maar 2,2 procent winstbelasting, terwijl het tarief ‘op papier’ 29 procent bedraagt. Voor het onderzoek zijn data van tienduizenden ondernemingen gebruikt, waaronder 3.571 in Nederland gevestigde bedrijven.

Dat het officiële en feitelijk betaalde tarief zo sterk van elkaar afwijken, komt doordat landen multinationals allerlei fiscale aftrekmogelijkheden bieden. Nederland kent bijvoorbeeld de ‘innovatiebox’, waarbij bedrijven over ‘innovatieve activiteiten’ maar 7 procent belasting betalen. Daarnaast zijn er tal van andere mogelijkheden de winst in Nederland te drukken. Deze maand kondigde de Europese Commissie nog een onderzoek aan naar de wijze waarop Nike met een royaltyconstructie de winst in Nederland verlaagde.

Bij het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA), dat namens Economische Zaken buitenlandse bedrijven warm maakt voor Nederland, wordt het onderzoek van De Groenen mogelijk met gejuich ontvangen. De effectieve belastingvoet is een van de belangrijkste factoren voor investeringsbeslissingen van bedrijven.

Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) is minder enthousiast. „Het onderzoek toont dat grote bedrijven veel lagere belastingniveaus voor zichzelf kunnen regelen dan officieel de bedoeling is.” Hij constateert dat Europese landen elkaar beconcurreren om bedrijven te werven. Daardoor daalt de winstbelasting al jaren.

Lees ook dit achtergrondverhaal over de almaar dalende winstbelasting voor bedrijven

Eickhout wil dat Europese landen een minimumtarief voor winstbelasting afspreken om die daling te stoppen. Daarnaast wil hij dat ‘Europa’ meer macht krijgt op belastingvlak. Nu nog is voor belastingbeleid in Europa unanimiteit van alle lidstaten vereist, waardoor een fiscaal aantrekkelijk land als Luxemburg hervormingen kan frustreren. „Dat leidt ertoe dat bedrijven vrijwel nergens eerlijk belasting betalen.”

Lees ook dit achtergrondverhaal over hoe Ikea al jarenlang de belastingen ontwijkt via Nederland
    • Camil Driessen