Jesse Klaver lanceert initiatiefwet voor CO2-heffing, opbrengst naar burgers

Klimaatakkoord GroenLinks-leider Klaver heeft maandag een initiatiefvoorstel gelanceerd voor een CO2-heffing, waarvan de opbrengst bestemd is voor verlaging van de energierekening van burgers. Zo’n heffing, waar werkgevers zich tegen verzetten, staat niet in het Klimaatakkoord

Jesse Klaver tijdens een Klimaat Meetup van GroenLinks in het Paard van Troje. Klaver lanceert een voorstel om de klimaatcrisis te doorbreken.
Jesse Klaver tijdens een Klimaat Meetup van GroenLinks in het Paard van Troje. Klaver lanceert een voorstel om de klimaatcrisis te doorbreken. Robin van Lonkhuijsen/ANP

GroenLinks zet druk op de politieke discussie over effectief en betaalbaar klimaatbeleid door met een concreet wetsvoorstel te komen dat een CO2-belasting oplegt aan het bedrijfsleven. Partijleider Jesse Klaver lanceerde zijn initiatiefwet maandagavond op een partijbijeenkomst in Den Haag.

Het is een maatregel die niet in het in december bereikte Klimaatakkoord staat, maar waar hoe langer hoe meer betrokken partijen een voorstander van lijken te zijn.

Premier Rutte (VVD) zei vorige week in de Tweede Kamer dat er „geen enkel taboe” is op klimaatmaatregelen, waaronder zo’n belasting. Zondag verklaarde DSM-topman Feike Sijbesma zich in tv-programma Buitenhof een uitgesproken voorstander van een CO2-heffing voor bedrijven. Vorige week pleitte ook de PvdA in een open brief voor zo’n heffing. Tot een concreet voorstel kwam het niet eerder.

Lees ook: De CO2-belasting hangt al langer boven het klimaatdebat: Prangende klimaatkwesties belanden op bordje kabinet

Met een CO2-belasting – van 25 euro voor elk ton uitstoot aan in 2020 oplopend tot 200 euro in 2050 – verwacht GroenLinks dat grote en vervuilende bedrijven daadwerkelijk worden gedwongen om hun uitstoot van kooldioxide terug te dringen. Daarmee zou niet alleen de doelstelling om de CO2-reductie de komende decennia fors terug te dringen (met 49 procent in 2030 en met 95 procent in 2050) volgens de oppositiepartij realistischer zijn. Ook zouden de lasten voor andere noodzakelijke klimaatmaatregelen eerlijker tussen bedrijven en burgers kunnen worden verdeeld.

De opbrengst van de voorgestelde CO2-taks zou GroenLinks grotendeels willen steken in het verhogen van de korting op de energierekening van huishoudens.

Kans na provinciale verkiezingen

Het voorstel zal op steun kunnen rekenen van andere linkse oppositiepartijen (SP, PvdA, Partij voor de Dieren). GroenLinks ziet ook kansen op steun bij coalitiepartijen. De partij verwacht dat het kabinet na de komende Provinciale Statenverkiezingen zijn meerderheid in de Eerste Kamer zal verliezen. Omdat Rutte III vervolgens op zoek moet gaan naar steun bij oppositiepartijen, verwacht Klaver ook meer eigen voorstellen te kunnen doen, vooral op gebied van klimaat- en inkomensbeleid.

Hij herhaalde maandag wat hij daarover begin dit jaar in NRC zei. „De vraag is niet of wij het kabinet aan een meerderheid gaan helpen, maar of de coalitie onze plannen aan een meerderheid helpt.” De CO2-wet is een eerste concrete voorstel daartoe, dat vermoedelijk pas na de Provinciale Statenverkiezingen van maart in de Tweede Kamer behandeld zal kunnen worden.

DNB: ‘Te overzien’

Vorige week pleitte de PvdA eveneens voor een nationale CO2-heffing. Die zou moeten beginnen in 2021 met 45 euro per ton. Maar tot een wetsvoorstel kwam het nog niet: Lodewijk Asscher omschreef zijn plan alleen in een open brief aan het Planbureau voor de Leefomgeving (PbL), met de vraag het voorstel mee te nemen in de doorrekening van het voorlopige Klimaatakkoord. Dat dat gebeurt is onwaarschijnlijk, liet het PbL destijds aan NRC weten. Voor zo’n doorrekening is te weinig capaciteit.

Asscher en Klaver verwijzen allebei naar een studie van De Nederlandse Bank (DNB) uit oktober. Volgens die studie zijn de economische gevolgen van een CO2-belasting „te overzien”. Er is één verschil: in de DNB-berekening gaan de opbrengsten naar het vergroenen van bedrijven, Asscher en Klaver willen met de extra miljarden voornamelijk de energierekening van burgers verlagen.

    • Philip de Witt Wijnen
    • Rik Rutten