Israël waarschuwt Iran met bommen in Syrië

Midden-Oosten Israël geeft zijn Israëlische bombardementen in Syrië zelden openlijk toe. Met de luchtaanvallen is het Syrische front weer volledig geopend.

Israëlisch zelfrijdend geschut in de buurt van Mount Hermon.
Israëlisch zelfrijdend geschut in de buurt van Mount Hermon. Foto Baz Ratner/Reuters

Israël voerde zondagnacht een grootschalig bombardement uit op doelen in Syrië. De Israëlische strijdkrachten gaven, tegen de gewoonte in, direct beeldmateriaal van de luchtaanvallen vrij. Daarmee geeft de nieuwe Israëlische stafchef, Aviv Kochavi, een duidelijke boodschap af: Israël blijft versterking van de Iraanse positie in de buurlanden hard aanpakken, met of zonder Amerikaanse steun.

Wintersporters in Israëls enige ski-oord, Mount Hermon op de bezette Golanhoogte, schrokken zondagmiddag op van een langs suizende raket uit Syrië, die werd onderschept door het Israëlische luchtafweersysteem. Volgens Israël ging het om een Iraanse raket. Eerder op de dag zou Israël een luchtaanval hebben uitgevoerd in Syrië.

Hierna bombardeerde de Israëlische luchtmacht ’s nachts volgens een legerverklaring onder meer een Iraans militair doel op de luchthaven van de Syrische hoofdstad Damascus, wapendepots en een militair trainingskamp. Ook luchtafweersystemen werden geraakt, volgens het Israëlische leger omdat Syrië ondanks waarschuwingen op de Israëlische bommenwerpers bleef vuren. Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten telde bij de Israëlische luchtaanvallen elf doden, Rusland verklaarde dat er vier Syrische militairen waren omgekomen.

Strategie

Het Israëlische leger gaf maandag tegen de gewoonte in een uitgebreide verklaring. Israël geeft de Israëlische bombardementen in Syrië zelden openlijk toe, maar vertrekkend legerchef Gadi Eisenkot zei deze maand in afscheidsinterviews dat er de afgelopen jaren „duizenden” bombardementen zijn uitgevoerd. Onder Eisenkot heeft het leger geprobeerd Iraanse pogingen om zich in Israëls buurlanden te versterken, in de kiem te smoren. Eerder had de Libanese beweging Hezbollah met steun van Iran een groot wapenarsenaal opgebouwd. Eisenkot wilde voorkomen dat Iran in Syrië deze strategie succesvol zou herhalen door milities te steunen, bases aan te leggen en wapens te ontwikkelen. De net aangetreden legerchef Aviv Kochavi lijkt met de grootscheepse luchtaanvallen die strategie voort te zetten.

Met de luchtaanvallen is het Syrische front weer volledig geopend. Het leek er de afgelopen maanden op dat de focus van Israël weer aan het verschuiven was naar Libanon. Nu veel Hezbollahstrijders – met gevechtservaring – terugkeren uit Syrië, heeft de Iraanse bondgenoot zijn handen vrij om zich direct tegen Israël te keren. Onlangs rondde Israël een grote operatie af om tunnels van Hezbollah onklaar te maken. Via de tunnels, die tot vlakbij Israëlische dorpen liepen, zouden Hezbollahstrijders burgers kunnen ontvoeren of vermoorden.

De aangekondigde terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Syrië is voor Israël weliswaar ongunstig, maar zal het land niet van harde actie weerhouden. Die boodschap geeft Israël behalve aan Iran ook aan Rusland. De luchtaanval van zondag was de grootste sinds 17 september vorig jaar, toen de Syrische luchtafweer per ongeluk een Russisch vliegtuig uit de lucht schoot. Er vielen vijftien doden. Rusland gaf Israël de schuld en sprak zich in de maanden daarop fel uit bij elke vermeende Israëlische aanval. Ook zetten de Russen de levering van een geavanceerd luchtafweersysteem aan Syrië door.

Met het bezoek van een Russische militaire delegatie aan Israël afgelopen week leken de verhoudingen iets te verbeteren. Het is de vraag of dat zo blijft; een Israëlische legerwoordvoerder stelde maandag dat de raket richting Israël was afgevuurd vanuit een gebied waarvan de Iraniërs volgens Rusland hadden beloofd zich eruit terug te trekken.

De militaire actie heeft ook een binnenlands politiek aspect in Israël, waar op 9 april vervroegde verkiezingen worden gehouden. Terwijl rechtse tegenstanders premier Benjamin Netanyahu, sinds het voortijdig vertrek van de defensieminister ook verantwoordelijk voor defensie, verwijten te soft op te treden tegen Hamas in de Gazastrook, kan Netanyahu met de acties tegen Iran in Syrië en Libanon zijn imago als Mr. Security verstevigen.

Het is afwachten of Iran voor escalatie kiest. Het hoofd van de Iraanse luchtmacht stelde in Iraanse media dat „Israël van de aardbodem geveegd” zou worden, maar die kans is niet zo groot, zegt Yaakov Amidror, voormalig veiligheidsadviseur van de premier. „Israël heeft laten zien dat het bereid is het risico op escalatie te nemen”, aldus Amidror. „Mogelijk begrijpen ze dat in Iran.”