ChristenUnie zet de coalitie onder druk met vraag om uitzetstop

Kinderpardon De ene na de andere coalitiepartij domineert het politieke nieuws, in de crisissfeer op het Binnenhof. Wat gunnen de anderen de ChristenUnie?

Kinderen uit een AZC lopen mee in een demonstratie tegen het huidge asielbeleid.
Kinderen uit een AZC lopen mee in een demonstratie tegen het huidge asielbeleid. Foto Niels Wenstedt/ANP

De kleinste coalitiepartij kwam met een politieke handigheid waar de andere coalitiepartijen zich aan het begin van de week even geen raad mee wisten. De ChristenUnie wil dat er een uitzetstop komt voor vluchtelingenkinderen, nu blijkt dat behalve de ChristenUnie zelf en D66, ook het CDA opeens voor een ruimer kinderpardon is.

Het leidde op maandag tot nerveus crisisberaad. Deze dagen komt de ene na de andere coalitiepartij met ideeën of kritiek die volgens de ánderen het regeerakkoord onderuit halen: de VVD vorige week met de waarschuwing dat de klimaatplannen niet te duur mogen worden voor het kabinet, anders valt Rutte III, het CDA en D66 in het weekend met een plan om het kinderpardon te verruimen. En nu de ChristenUnie met een uitzetstop. Op een slim moment. Niet in het weekend als reactie op CDA en D66, maar een dag later – waardoor de aandacht meteen alweer was afgeleid van het kinderpardonplan zelf.

De ChristenUnie vindt het idee van een uitzetstop zelf heel logisch. De eigen achterban wil dit al heel lang, en je gaat nu toch geen gezinnen uitzetten als de criteria misschien veranderd worden en achteraf blijkt dat ze hadden kunnen blijven?

De VVD wil vooralsnog niets weten van zo’n moratorium. D66 vindt: alleen gezinnen die zijn afgewezen omdat ze niet genoeg hebben meegewerkt of te weinig ‘zichtbaar’ waren, zouden ervoor in aanmerking moeten komen. CDA-leider Sybrand Buma noemde een uitzetstop „absoluut een van de opties”.

Maar over het argument van de uitgezette gezinnen zei hij: „Als je zo redeneert, kun je geen beleid maken.” Want beleid maken kost tijd. En dan zijn er altijd mensen die nú buiten de boot vallen.

Lees ook: Dijkhoff: uitzetten kinderen gaat gewoon door

Zo bepaalde de ChristenUnie het nieuws. Die partij was door D66 en het CDA in het weekend juist buiten hun plan voor een ruimer kinderpardon gehouden. En dat was opmerkelijk. In de formatie van Rutte III was het steeds de ChristenUnie geweest die van alles probeerde om het pardon zo te veranderen dat meer kinderen in Nederland mochten blijven. Het liep steeds vast op een nee van CDA en VVD.

En weer was het nee

In het najaar, nadat het ChristenUnie-congres om een tijdelijke uitzetstop had gevraagd, deed Tweede Kamerlid Joël Voordewind achter de schermen weer een poging om de coalitie op andere gedachten te brengen. Het antwoord was opnieuw: nee.

Ondertussen werkte Flip Schüller, advocaat van de Armeense kinderen Lili en Howick, op verzoek van D66 en de ChristenUnie aan een notitie over de vier- tot zevenhonderd kinderen die in dezelfde situatie zitten als Lili en Howick, voor wie de staatssecretaris een uitzondering had gemaakt. Begin januari werd Schüller gevraagd om erover te komen praten – door D66 en opeens ook door het CDA. Schüller ziet nu zijn eigen verhaal terug in het plan waar die twee partijen het afgelopen weekend mee kwamen. En hij gaat ervan uit, zegt hij, dat het CDA niet alleen A zegt maar ook B: een uitzetstop. Anders vindt hij het „onbehoorlijk bestuur”.

De ChristenUnie hoorde pas de avond vóór de publicatie in het AD over het plan voor een ruimer kinderpardon. En reageerde niet geïrriteerd, maar blij. Nu is er een meerderheid in de Tweede Kamer om de strenge criteria voor het pardon te veranderen. En waarom dan niet ook voor een uitzetstop?

De komende dagen en weken zal blijken of dit voorstel voor de partij van Gert-Jan Segers goed uitpakt. Of juist helemaal niet. Er komt opnieuw coalitieoverleg over het kinderpardon en zolang dat aan de gang is, zal de ChristenUnie vermoedelijk niet vóór moties van de oppositie stemmen die om zo’n uitzetstop vragen.

Maar wat als het overleg op niets uitloopt? Rutte III zou ook kunnen beslissen om, tegen de zin van de ChristenUnie, met een beslissing over het kinderpardon te wachten tot de zomer. Dan is, als het goed is, een commissie klaar die onderzoek doet naar de lange asielprocedures.

Leees ook: Plotse meerderheid voor ruimer kinderpardon komt voor Shushan, Vrej en Jemma te laat

Gelukkig in het kabinet

Als je bedenkt hoezeer de ChristenUnie buiten het kinderpardonplan van D66 en CDA is gehouden, is het moeilijk voor te stellen dat de andere coalitiepartijen Segers wel een uitzetstop gunnen.

Daar komt bij dat de ChristenUnie in dit kabinet nogal gelukkig is. De afschaffing van de dividendbelasting, waar de partij fel tegen was, gaat niet door. Net zo min als de maatregel waardoor gehandicapte werknemers onder het minimumloon zouden gaan verdienen. Als het kinderpardon wordt verruimd en er alvast een uitzetstop komt, kan het niet mooier worden voor de ChristenUnie in Rutte III. Het is nu al de enige coalitiepartij die op winst staat in de peilingen.

Er is ook een scenario, valt te horen op het Binnenhof, waarin er toch een uitzetstop komt. Als de VVD er genoeg voor terugkrijgt. Dan ligt het regeerakkoord open. Maar of het kabinet, in de crisisstemming die er nu al heerst in Den Haag, dát overleeft?