Opinie

Brexit en shutdown gijzelen ook de rest van de wereld

Economische schade

Commentaar

De schade loopt op, de impasse duurt voort. In de Verenigde Staten werd dinsdag het record gebroken voor de langste sluiting van de federale overheid, sinds in 1974 het Congres meer zeggenschap kreeg over de begroting. Deze zaterdag gaat de gedeeltelijke sluiting zijn 29ste dag in, en de gevolgen worden steeds nijpender. De maatregelen treffen 800.000 ambtenaren, waarvan er 350.000 met verlof zijn gestuurd en 450.000 doorwerken zonder salaris. Amerikanen merken nu pas goed hoe belangrijk de door sommigen vermaledijde overheid voor hen is. Van voedselbonnen tot persoonsbescherming, van exportvergunningen tot de doorstroming op de vliegvelden. De dag nadert snel dat de totale economische schade de 5,7 miljard dollar voor de muur langs Mexico, Trumps begrotingseis waarmee het allemaal begon, overtreft.

De impasse duurt ook voort in het Verenigd Koninkrijk. Dinsdag werd het akkoord van premier May en Brussel, dat de uittreding van het land uit de Europese Unie regelt, met een historisch grote meerderheid door het Lagerhuis verworpen. Ook hier loopt de schade snel op. De onzekerheid onder ondernemers en burgers, zowel in het VK zelf als op het continent, knaagt aan de fundamenten van de economie.

In beide landen lijkt een oplossing nog lang niet in zicht. President Trump werd door voorzitter Nancy Pelosi van het Huis van Afgevaardigden afgeraden om dit jaar zijn jaarlijkse toespraak voor het Congres, de State of the Union, te houden. De persoonsbewaking, eveneens werkend zonder betaling, zou het niet aankunnen. Trump sloeg terug door het Pelosi onmogelijk te maken met een regeringsvliegtuig af te reizen naar België, Egypte en Afghanistan. De sfeer bederft snel. Geen van de partijen geeft enig terrein prijs.

Dat geldt ook in Londen, waar premier May tot maandag heeft om een variant op haar deal te presenteren. Maar de parameters van de overeenkomst met de EU zitten, vanuit Europees oogpunt begrijpelijk, muurvast. De kwestie is in Londen nu politiek dermate complex geworden dat een uitweg niet in zich is, en iedereen vasthoudt aan zijn standpunten.

Samenleving en vooral economie kunnen zo’n lange periode van onzekerheid maar beperkt aan. In de Verenigde Staten is de uitgangspositie relatief sterk: de bedrijvigheid loopt nog goed en de werkgelegenheid blijft groeien. Maar de huidige economische voorspoed is mede veroorzaakt door een begrotingsstimulans onder Trump die heeft gezorgd voor een fors tekort van richting de 6 procent van het bruto binnenlands product. In de loop van dit jaar raakt deze ‘sugar high’ uitgewerkt.

In het Verenigd Koninkrijk drukt Brexit al langer de stemming. De huizenprijzen zijn er inmiddels aan het dalen. Op de financiële markten wordt er intussen steeds vaker gewezen dat een langere Amerikaanse ‘shut down’ kan leiden tot economische krimp in het huidige kwartaal. De scenario’s voor de gevolgen van een harde Brexit, zonder deal met de EU, zijn intussen huiveringwekkend.

De rest van de wereld lijdt daar eveneens onder. Nog niet zo lang geleden zou een dreiging als deze worden gemitigeerd door het formuleren van grensoverschrijdend beleid, bijvoorbeeld via de groep van twintig belangrijkste industrielanden, binnen de EU of bij het Internationaal Monetair Fonds. Maar de twee landen waar het hier om gaat maken zich, ieder op zijn eigen wijze, juist los uit deze multilaterale verbanden.

Het Britse en Amerikaanse buitenland kan weinig anders doen dan hopen dat er in beide landen toch ruimte komt voor een werkbaar compromis. Deze crises knagen aan het vertrouwen, in binnen- en buitenland. Nu de wereldeconomie in een fase raakt waar het verschil kan worden gemaakt tussen een tijdelijke groeivertraging en een daadwerkelijke recessie, is een oplossing van beide kwestie belangrijker dan ooit.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.