Speelse jonge katjes

Na de vierde ronde van het Tata Steel toernooi had Magnus Carlsen een record gevestigd: 21 remises in klassieke partijen achter elkaar. Een snelle duik in de schaakgeschiedenis leerde dat het op hoog niveau nog nooit eerder was voorgekomen. De vorige recordhouder was Anish Giri, die er twintig achter elkaar had gespeeld. Bij Carlsen kwam het natuurlijk vooral door de WK-match tegen Caruana.

Het was natuurlijk weer een aanleiding voor Giri om Carlsen op Twitter te plagen. Ze doen dat al jaren met elkaar, als speelse kleine katjes. Het is een trend onder jonge topspelers, die goedmoedige beledigingen.

Vroeger kon het harder toegaan. De Russische wereldkampioen Alexander Aljechin schreef in zijn beruchte serie antisemitische artikelen van 1941 dat zijn rivaal Aaron Nimzowitsch eens tegen hem had gezegd „Als ik Slavisch zeg, zeg ik slaaf” en dat hij toen slagvaardig had geantwoord: „En wie Jood zegt, hoef daar niets aan toe te voegen.” Vergeleken daarmee zijn de moderne topspelers aaibare knuffeldiertjes.

Na de eerste ronde, waarin zowel Giri als Jorden van Foreest verloren, zei commentator Jan Gustafsson, ook een speels katje: „Twee nederlagen voor de Nederlanders, en dan doet Loek van Wely nog niet eens mee.” De volgende dag revancheerde Giri zich met een mooie overwinning op Vladimir Kramnik.

Na afloop zei Giri dat hij in de eerste ronde, waarin hij tegen Jan Nepomnjasjtsji een dolzinnig stukoffer had gebracht, gespeeld had als een dronken Tal en dat hij tijdens de partij tegen Kramnik het gevoel had dat hij speelde als een dronken Petrosian. Dat laatste sloeg op het kwaliteitsoffer waarmee hij zich in een benarde positie in leven had gehouden. De vroegere wereldkampioen Tigran Petrosian was vermaard om zijn diepzinnige defensieve kwaliteitsoffers.

Vladimir Kramnik - Anish Giri, Tata Steel Wijk aan Zee 2019

1. c4 e5 2. Pc3 Pf6 3. Pf3 Pc6 4. d3 d5 5. cxd5 Pxd5 6. e4 Pxc3 7. bxc3 Lc5 8. Le2 0-0 9. 0-0 Lb6 10. a4 Te8 11. Dc2 Df6 Er lijkt niet veel aan de hand, maar nu komt Kramnik met twee diepzinnige zetten. 12. Kh1 h6 13. Pg1 Dd6 14. f4 Lxg1 Wit krijgt koningsaanval en Giri wint als troost een pion. 15. Txg1 Na 15. Kxg1 Dc5+ 16. Tf2 Pd4 heeft zwart het makkelijk. 15...exf4 16. d4 Pe7 17. La3 Dd8 18. Taf1 Pg6 19. e5 Wit mist zijn kans. In de geest van het koningsgambiet, waar dit op lijkt, was 19. g3, waarmee wit aanvalslijnen opent. 19...b6 20. Lf3 La6 21. Tf2 c5 Giri neemt nu het initiatief over met een kwaliteitsoffer.

Zie diagram

22. g3 Net zou dit erg sterk zijn geweest, maar nu niet. Hij kon beter met 22. Lxa8 de kwaliteit nemen. 22...fxg3 23. Txg3 cxd4 24. cxd4 Tc8 25. Df5 Lc4 26. Ld6 Le6 27. Db1 Pf4 28. d5 Met een pion minder bij slechte stelling gebruikt wit geweld om er nog iets van te maken. Na meteen 28. Dg1 zou zwart met 28...Ph3 29. Txg7+ Kh8 winnen. 28...Pxd5 29. Dg1 Kh8 30. Td2 Na 30. Txg7 neemt zwart met 30...Dh4 de aanval over. 30...Pf4 31. Td4 Pg6 32. Le4 Tc4 33. Txc4 Lxc4 34. Dd4 Le6 35. Lc6 Pe7 Nog een aardige zet, want 36. Lxe8 Pf5 is niets voor wit. 36. Le4 Pf5 37. Lxf5 Lxf5 38. Kg1 Le6 39. h4 Dd7 40. De4 Tc8 41. h5 Tc1+ 42. Kh2 Dd8 Wit geeft op.