Kan een staatsbank zichzelf overeind houden?

Het idee van een permanente staatsbank maakt zijn comeback op het Binnenhof. Wil het kabinet wel dat het experiment met gereguleerde wiet slaagt? En Kamervoorzitter Khadija Arib treedt op tegen telefoonoverlast.

De Haagse Stemming

STAATSBANK: Linkse partijen pleitten er de afgelopen jaren regelmatig voor: verkoop de aandelen van ABN Amro of de Volksbank - het moederconcern van SNS - niet, maar maak er een publieke bank van. Het kabinet wil deze banken weer naar de markt brengen, maar de voorstellen krijgen nu een flinke steun in de rug van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Die wil dat de overheid een bank opricht die mensen een risicovrije spaar- en betaalrekening biedt. Het is een verkapt pleidooi van de terugkeer van de oude Rijkspostspaarbank, later de Postbank, die in 1991 door ING werd overgenomen. Kan een bank op die manier nog wel bestaan, vraagt de Volkskrant zich af. De Rijkspostspaarbank belegde in staatsobligaties, maar die leveren nu niet genoeg meer op om een betalingssysteem in stand te houden. Spaarders zouden helemaal geen rente meer ontvangen en zelfs moeten betalen om hun geld te stallen.

STAATSWIET: Eigenlijk is maar één van de vier coalitiepartijen voor een experiment waarin coffeeshops een beperkte tijd legaal geteelde wiet gaan verkopen: D66. Met het compromis dat er nu ligt, is eigenlijk niemand blij. Coalitiepartij CDA vindt het sowieso “drie keer niks”. Kamerlid Madeleine van Toorenburg wil coffeeshops het liefst sluiten, benadrukte ze gisteren in de Kamer. Oppositiepartijen SP en GroenLinks vinden de proef juist te klein, zij willen dat er meer dan zes tot tien gemeenten meedoen en onder minder strenge voorwaarden. Ze vrezen dat het experiment vooral bedoeld is om de coalitie de komende tijd tevreden te houden. Die klachten bestaan al langer, ook bij gemeenten die het experiment wel een goed idee vinden, zoals Breda en Groningen. Het experiment stopt na vier jaar abrupt, waardoor coffeeshops en telers niet warm zullen lopen om mee te doen. Toch lijkt de proef onder deze voorwaarden door te gaan. Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie vindt de proef groot genoeg. D66 staat nog wel achter het plan, de andere coalitiepartijen stemmen mee in: afspraak is afspraak.

UITGEZETTE JOURNALIST: Een dag vol verwarring op het Binnenhof: de eerste reactie op de uitzetting van FD-correspondent Ans Boersma door Turkije was er een vol verontwaardiging. D66 en CDA eisten dat de Turkse ambassadeur op het matje werd geroepen, want het kon niet zo zijn dat Turkije “zonder enige aanleiding verdedigers van het vrije woord wegstuurt”. De stemming sloeg om toen bleek dat Boersma een relatie had gehad met een man die lid zou zijn van terreurorganisatie Jabhat Al-Nusra. Het OM bevestigde dat het informatie had gedeeld met Turkije. Volgens Nieuwsuur had Boersma valse papieren voor haar ex geregeld. De kritiek richt zich nu op de Nederlandse overheid: er was niet om uitlevering gevraagd, dus was het wel zo verstandig om die informatie met Turkije te delen? Later stelt minister Sigrid Kaag, minister voor Buitenlandse Handel, dat de ambassade niet wist dat Boersma als verdachte werd gezien - de ambassade in Turkije probeerde haar uitzetting te voorkomen.
UITGESTOKEN HAND: “De deur van de Trèveszaal staat op een ruime kier”, zei premier Mark Rutte bij de presentatie van dit kabinet. De oppositie klaagde bij de afgelopen Algemene Beschouwingen al dat van die “uitgestoken hand” niets te merken is. Zij zullen dat bevestigd zien in een onderzoek van de Staatscourant: daaruit blijkt dat fors minder amendementen worden aangenomen dan onder Rutte II. Volgens Lodewijk Asscher is de coalitie “niet in staat om samen te werken”. Dat kan een groot probleem worden als het kabinet straks de meerderheid in de Eerste Kamer kwijtraakt. Wat de Staatscourant ook opviel: Forum voor Democratie stemt tegen 40 procent van alle wetsvoorstellen, terwijl de partij nauwelijks deelneemt aan het debat. Volgens Thierry Baudet is zijn partij het vaak “fundamenteel oneens” met andere partijen. Het heeft volgens hem meer zin om campagne te voeren om zijn partij groter te maken, “zodat we de volgende keer dingen kunnen veranderen”.

SCHOOLJUF: De grootste ergernis van mensen die naar debatten in de Tweede Kamer kijken? Politici die met hun mobiele telefoon bezig zijn. Kamervoorzitter Khadija Arib claimde een jaar geleden mails binnen te krijgen met klachten over politici die niet goed opletten en met hun telefoon bezig zijn. Arib kan het gebruik niet verbieden, maar treedt nu wel hard op tegen Kamerleden die hun geluid niet uitzetten en zo het debat verstoren. Martin van Rooijen (50Plus) moest dinsdag zijn telefoon inleveren bij de Kamervoorzitter. Gisteren werd ook minister Ferdinand Grapperhaus op zijn vingers getikt. Die was zo verdiept in zijn scherm dat hij in eerste instantie niet doorhad dat hij werd aangesproken. Vice vroeg aan een schooljuf wat Arib het beste kan doen: zij zou Kamerleden die zich niet aan de regels houden, de zaal uitzetten.

STOLPNIEUWTJES: Rob Jetten kiest een nieuwe rechterhand. Alexander Pechtold koos vertrouweling Kees Verhoeven als vice-fractievoorzitter, maar Jetten zet nu Steven van Weyenberg op die positie. Ook een verschuiving in de fractie van de ChristenUnie: Stieneke van der Graaf gaat in maart met zwangerschapsverlof en wordt vervangen door Nico Drost, fractievoorzitter van de ChristenUnie in Rhenen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Als de politiek er niet in slaagt om knopen door te hakken, regelen vakbond en rechter het wel.”

Minister Wouter Koolmees heeft zich te lang het hoofd gebroken over de bescherming van zzp’ers aan de onderkant van de arbeidsmarkt, vindt columnist Sheila Sitalsing van de Volkskrant.