Brieven

Brieven

Onlangs schoot staatsrechtgeleerde Wim Voermans uit zijn slof. De Eerste Kamer is een „onfris en rammelend relict”, stelde hij in NRC (4/1). Mooi gezegd, maar zijn betoog rammelt. De politieke verhoudingen binnen de senaat worden bepaald door de kiezers bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Dat is een rare methode, maar de kiezers maken het wel uit – net zoals bij de Tweede Kamer. Die kiezers kunnen dan wel niet op individuele senatoren stemmen, dat doen immers de Staten voor hen. Bij de Tweede Kamer kunnen kiezers dat wel, op individuele kandidaten stemmen, maar zij maken er nauwelijks gebruik van (zij stemmen vooral op de lijsttrekkers). In beide gevallen worden de kandidatenlijsten opgesteld door partijen.

Slotsom: de democratische legitimatie van beide Kamers verschilt niet zo erg, anders dan Voermans stelt. Voorts zegt hij tegelijkertijd dat de fracties in de senaat zich in feite meestal voegen naar de mening van de Tweede Kamer (en dat daarom de senaat overbodig is), én dat de senaat zich opstelt al een „oppasser om de Tweede Kamer in toom te houden” (en daarmee de Tweede Kamer dwarsboomt). Dat kan niet allebei waar zijn.

Voermans bepleit afschaffing. Veel wijzer zou zijn om te doen wat de staatscommissie-Remkes terecht opnieuw bepleit: de Eerste Kamer het recht geven om wetsvoorstellen terug te zenden naar de Tweede Kamer, met constructief commentaar. Zoals in het Verenigd Koninkrijk met kwaliteit gebeurt.

Ik heb ervaren dat vele wetvoorstellen krakkemikkig aankomen bij de Eerste Kamer. Soms waren er ernstige gebreken, terwijl verwerpen van het wetsvoorstel te ver ging. Zoals de Raad van State adviseert vooraf, zo zou de senaat dat achteraf moeten kunnen doen. Maar dan wel met het laatste woord bij de Tweede Kamer, zoals in het VK. Dit terugzendingsrecht komt aan alle bezwaren van Voermans tegemoet, maar zorgt toch voor een zinniger toezicht op het werk van de Tweede Kamer dan de huidige, inderdaad onbevredigende, situatie.


oud-lid van de Tweede en Eerste Kamer
    • Erik Jurgens