Turkije zet FD-journalist uit wegens ‘banden met terroristische organisatie’

Tegenover het FD stelt Boersma dat haar uitzetting mogelijk te maken heeft met haar Syrische ex-vriend die gearresteerd werd vanwege lidmaatschap van terreurbeweging Al-Nusra.

Boersma tijdens het International Journalism Festival.
Boersma tijdens het International Journalism Festival. Foto YouTube

Ans Boersma, die als correspondent voor onder meer het Financieele Dagblad in Istanbul woont, is donderdagochtend Turkije uitgezet. Een woordvoerder van de Turkse regering stelt dat Boersma’s uitzetting “op geen enkele manier verband houdt met haar journalistieke activiteiten in Turkije”.

In een verklaring schrijft de woordvoerder dat de Turkse autoriteiten informatie hebben gekregen van de Nederlandse politie dat Boersma “banden met een terroristische organisatie” heeft. Op Twitter voegt hij toe dat het om de Syrische terreurorganisatie Jabhat al-Nusra gaat, dat gelieerd is aan Al-Qaeda.

Het Openbaar Ministerie schrijft in een verklaring informatie over Boersma te hebben gedeeld met de Turkse autoriteiten. Het strafrechtelijke onderzoek heeft volgens het OM “betrekking op een verdenking ter zake van terrorisme tegen andere verdachten”. De Nederlandse journalist wordt niet verdacht van een “misdrijf met terroristisch oogmerk”. Justitie heeft Turkije niet gevraagd om aanhouding, uitzetting of uitlevering van Boersma. Zij is ook niet aangehouden bij aankomst in Nederland.

Relatie met Syriër

Boersma werd woensdag aangehouden, toen ze zich bij de Turkse immigratiedienst meldde om haar verblijfsvergunning te verlengen. Vervolgens werd ze naar een politiebureau gebracht, waar ze te horen kreeg dat ze het land moest verlaten. Woensdagnacht sliep ze in een detentiecentrum en mocht ze niet langs haar woning om haar spullen op te halen.

Donderdagmiddag verklaarde officier van justitie Jolanda de Boer tegenover FD-hoofdredacteur Jan Bonjer dat de journalist verdachte is in het kader van een justitieel onderzoek, maar dat er geen verdenking is van een terroristisch misdrijf, schrijft het FD. Tegenover de krant vertelt Boersma dat een relatie met haar ex-vriend, een Syriër die gearresteerd is wegens lidmaatschap van terreurorganisatie Jabhat al-Nusra, mogelijk reden is voor haar uitzetting.

“Zelf acht Ans [Boersma red.] het mogelijk dat haar uitzetting gerelateerd is aan het feit dat zij tot zomer 2015 een relatie had met een Syriër die afgelopen najaar in Nederland is gearresteerd vanwege voormalig lidmaatschap van de Syrische terreurorganisatie Jabhat al-Nusra.”

Boersma werkt sinds februari 2017 voor het FD. De hoofdredactie van het Financieele Dagblad wil “volledige opheldering” van het ministerie van Justitie en Buitenlandse Zaken waarom zij de gegevens van de Nederlandse journalist met de Turkse opsporingsdiensten hebben gedeeld.

Persvrijheid onder druk

Eerder op donderdag schreef Jan Bonjer, de hoofdredacteur van het FD, “diep geschokt” te zijn over de uitzetting. Hij maakte zich zorgen over de staat van de persvrijheid in Turkije.

“Ans deed haar werk verstandig en verantwoord. Deze maatregel is een flagrante schending van de persvrijheid. Het is buitengewoon triest dat journalisten in Turkije niet ongestoord hun werk kunnen doen.”

Lees ook: ‘Van persvrijheid in Turkije is niets over’

De uitzetting kwam voor Boersma totaal onverwacht. Ze had vorige week nog een nieuwe perskaart gekregen, dus haar verblijfsvergunning leek een formaliteit. Het Nederlandse consulaat in Istanbul heeft geprobeerd om haar uitzetting te voorkomen, maar dat heeft niets kunnen veranderen aan haar situatie. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) is ook op de hoogte gebracht van het nieuws.

Twitter avatar AnsBoersma Ans Boersma En dan zit je ineens in het vliegtuig terug naar Nederland. Ongewenst persoon verklaard in Turkije. #pressfreedom #freeturkeymedia
https://t.co/xBUdFkhlbs

Diplomatieke betrekkingen

De uitzetting van Boersma kan normalisering van de betrekkingen tussen Nederland en Turkije bemoeilijken. Na twee jaar van hoog oplopende spanningen zijn de diplomatieke relaties vorig jaar hersteld. Beide landen hebben weer ambassadeurs uitgewisseld. Minister Blok was drie maanden geleden nog op bezoek in Ankara. Tijdens dat bezoek was de sfeer vriendelijk, maar Blok sprak wel zijn zorgen uit over de rechtsstaat en de persvrijheid in Turkije.

Ook is het “zeer opmerkelijk” dat een buitenlandse journalist wordt uitgezet, zegt buitenlandchef en voormalig Turkije-correspondent voor NRC Marloes de Koning. “We weten dat de persvrijheid in Turkije zwaar onder druk staat en journalisten vaker problemen hebben met het verkrijgen van perskaarten en verblijfsvergunningen, maar tot nu toe werden buitenlandse journalisten niet actief uitgezet.”

Kamervragen

D66-Kamerleden Sjoerd Sjoerdsma en Joost Sneller hebben Kamervragen gesteld over de uitzetting van de journalist. Zij vragen minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) onder meer of hij bereid is zijn “Turkse ambtgenoot op deze gang van zaken aan te spreken en hem te wijzen op het belang van onafhankelijke journalistiek”. Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) vindt dat Blok actie moet ondernemen. De minister heeft nog niet publiekelijk gereageerd op het incident.

Voor journalisten is het niet makkelijk om te werken in Turkije. Volgens het Committee to Protect Journalists zaten eind 2018 68 journalisten in de Turkse gevangenis vanwege hun werk. Ook worden kritische journalisten uitgezet. Boersma zat sinds begin 2017 in Turkije voor het FD, dagblad Trouw en het tijdschrift One World.

Het is niet de eerste keer dat een Nederlandse journalist Turkije uit wordt gezet. Fréderike Geerdink werd in 2015 uitgezet vanwege het “helpen van een terroristische organisatie”. Bij haar kwam de uitzetting wel minder onverwacht, zij had al meerdere rechtszaken lopen en schreef veel over de Koerdische terreurgroep PKK.

Correctie (1 februari 2019): In een eerdere versie van dit stuk werd gesproken over het Committee to Project Journalists. Dat moest Committee to Protect Journalists zijn.