Recensie

Recensie

‘No Limit’ brengt je weer even terug in de wereld van Gabber Piet

Hits uit de 90’s Eurodance: eens was het fout, inmiddels is het cultureel erfgoed. De kroniek ‘No Limit’ vertelt hoe de vrolijke, hitlijstvriendelijke deuntjes in de jaren negentig geschiedenis schreven.

Anita Doth en Ray Slijngaard van 2 Unlimited.
Anita Doth en Ray Slijngaard van 2 Unlimited. Foto ANP

Opgroeien in de nineties betekende thuiskomen uit school en achter de tv kruipen met de telefoon op schoot en een bakje chips ernaast. Verzoeknummers gaf je door met een code via de vaste lijn aan TMF of The Box. Als je geluk had, verscheen jouw ‘favo’ video onder het feesttoeterhaar van Fabienne in de Dag Top 5. Snap!, 2 Unlimited, Twenty 4 Seven en andere eurodance-knallers kwamen dagelijks voorbij.

De jaren negentig waren de tijd van bende-oorlogen tussen de Amerikaanse ‘east’ en ‘west’ coast, maar in Europa domineerde ‘eurodance’ de hitlijsten. De kwaliteit van de vrolijke simpele deuntjes die een housebeat en poprefreinen combineerden met de euforie van Italodisco en een randje Britse rave verschilde. Het ging van het verschrikkelijk irritante country-riedeltje ‘Cotton Eye Joe’ en de cartooneske happy hardcore van de Party Animals tot de krakers van SNAP! met raps van Turbo B (Stay off my back / Or I will attack / And you don’t want that), die kinderlijk eenvoudig waren maar juist daarom best oké.

Bekijk ook de videoclips playlist met de leukste Eurodance van de 90s: Let’s go party

Bezoeker op het Mega House Festival (1994) op de Maasvlakte. Foto Paul Stolk/ANP

Eurodance: eens was het fout, inmiddels is het cultureel erfgoed. Dat laten Colin en Kevin Kraan beeldend zien in hun onlangs verschenen kroniek No Limit. De ultieme eurodance hits uit de 90’s (Mary Go Wild, 2018). In 1994 kreeg 2 Unlimited nog de bierdouche over zich heen toen ze de Popprijs wonnen op festival Noorderslag; inmiddels zijn talloze basketbalteams het stadion binnengerend op ‘Get Ready For This’. Popdiva’s als Katy Perry en Lady Gaga zeggen zelfs geïnspireerd te zijn door Ace of Base en Snap! maakte een van de tien best verkochte dance-albums ooit.

Vaak wordt er een beetje lacherig gedaan over het genre dat evenveel monsterhits (‘What is Love?’) voortbracht als eendagsvliegen (Gala, Maxx). ‘No Limit’ werd door de muziekpers omgedoopt tot ‘No Lyrics’. Muziektijdschrift Rolling Stone bestempelde Aqua’s ‘Barbie Girl’ als slechtste nummer ooit. Mensen hielden van eurodance omdat het dommig, vrolijk, simpel en repetitief was en ze haatten het om exact dezelfde redenen, zo verklaart zangeres Whigfield het fenomeen in ‘No Limit’. De vrolijke simpele deuntjes waren een zoetsappig alternatief voor tieners die niet veel ophadden met de zwaarmoedigheid van grunge. Iedereen moet ergens beginnen en voor veel millennials was dat nulpunt gewoon ‘No Limit’.

Plotselinge roem

Eurodance was hot in de tijd dat cd’s nog 42 gulden kostten en dus werd er met de singles en albums waarvan tientallen miljoenen exemplaren over de toonbank vlogen, verschrikkelijk veel verdiend. Nog steeds treedt een act als Scooter drie keer per week op. Het totale vermogen van voorman H.P. Baxxter wordt geschat op 35 miljoen euro. Het geld, de gigantische werkdruk en de plotselinge roem zorgden regelmatig voor snel verzurende verhoudingen tussen het duo dat optrad en de producers die aan de touwtjes trokken op de achtergrond.

In het boek No Limit verweven de broers scherpe analyses met smeuïge achter-de-schermen-verhalen. Zo worden de relatieperikelen van Ray Slijngaard en Anita Doth van 2Unlimited breed uitgemeten, tot een handgemeen op een hotelkamer in Japan aan toe dat een sleutelscène bleek in de teloorgang van de vierkoppige formatie. Anekdotes als deze veroorzaken om de pagina een grote glimlach op je gezicht.

Gabber Piet. Foto Kippa/ANP

No Limit brengt je weer even terug in de wereld van Gabber Piet en de Mega Blubber Powerrace. Daarnaast staat het boek bol van de kaders met interessante feitjes. Zo blijken H.P. Baxxters onbegrijpelijke slogans een diepere lading te hebben. ‘How much is the fish’ is codetaal voor ‘hoe duur is de coke’; ‘Respect to the man in the ice cream van’ slaat op het ijscowagentje van acidhousegroep The KLF dat gratis eten uitdeelde aan daklozen in Londen. Het grote aantal acts van Duitse bodem blijkt zelfs indirect gevolg van de Koude Oorlog: een groot deel van de overwegend Amerikaanse rappers was gestationeerd op een legerbasis bij Friedberg in Duitsland.

Op het eerste gezicht lijken de meeste eurodance-acts formulebands die stereotypes bevestigen. Simpele meezingrefreintjes van een blonde zangeres met stoere raps van een man van kleur, met een producersteam op de achtergrond. Maar Twenty 4 Seven en 2 Brothers on the 4th Floor traden wel op in Soweto, een van de grootste townships van Johannesburg, vlak na de afschaffing van de apartheid. Op die manier waren zij juist ook positieve rolmodellen, schetsen de gebroeders Kraan. Daarmee biedt hun boek ook serieuze context voor een genre dat eigenlijk nooit serieus werd genomen.

Wat is er geworden van de helden van toen? De auteurs deden veel moeite om alle hoofdrolspelers te interviewen. Zo wordt in het boek met heerlijk veel Hollandse nuchterheid omschreven hoe happy hardcoreheld Charly Lownoise meditatieleraar werd na een burn-out. Rapper Stay-C (Twenty 4 Seven) belandde in de nor nadat hij aan tafel had gezeten met topcrimineel Holleeder. Ray Slijngaard (2Unlimited) werd gepakt voor rijden onder invloed in Monaco. De bewakers zongen ‘no no no no no no no no no no’ in zijn cellenblok. Her en der staan wat herhalingen en soms houden de intriges een beetje op, maar ach, het boek heeft ook niet het meest serieuze muziekgenre als onderwerp.

Festival Dance Valley, 1998, in recreatiegebied Spaarnwoude. Foto Paul Vreeker/ANP

Uitgelezen moment

No Limit verschijnt bovendien op een uitgelezen moment. In de nineties vlogen Whigfield, Haddaway en dr. Alban de wereld rond. Nu staan de acts van toen opnieuw voor uitverkochte zalen dankzij de razend populaire ‘90’s’-feesten. Charlie Lownoise en Mental Theo moesten zelfs een extra show inlassen voor hun optreden in de Ziggo Dome volgende maand (capaciteit 17.000 toeschouwers) omdat de veel kleinere AFAS Live in Amsterdam (capaciteit 5.000 man) niet voldeed aan de vraag.

Maar eigenlijk is eurodance nooit weggeweest, laten de auteurs van No Limit zien. 2Unlimited is met 20 miljoen verkochte platen de best verkopende Nederlandse groep ooit. De meest gebruikte track onder een televisiecommercial is ‘The Power’ van SNAP! En wie had gedacht dat de Party Animals zich konden meten met Justin Bieber (beiden maakten een album met drie nummer-1-hits)? Eurodance krijgt met deze fel bedrukte kroniek eindelijk de erkenning die het verdient.

Correctie (17/1/2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat er 30.000 mensen in de Ziggo Dome passen, dat zijn er 17.000.