Lekker circulair bezig geweest door mijn fiets te laten repareren

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Een paar weken geleden ben ik behoorlijk circulair bezig geweest. Ik heb mijn fiets naar de fietsenmaker gebracht om de versnelling te laten repareren. Voor een fiets vinden we dat heel gewoon. Maar mijn amper twee jaar oude dvd-spelertje heb ik vlak voor Kerst afgedankt toen de lade niet meer goed werkte.

Natuurlijk gooi ik die dvd-speler niet in de vuilnisbak, maar breng ik hem keurig naar de afvalverwerking, zodat de onderdelen hergebruikt kunnen worden, of op zijn minst gescheiden verwerkt.

Helemaal zeker ben ik daar niet van – al schijnt het in Nederland best goed geregeld te zijn. Wereldwijd is dat niet zo. Een jaar geleden waarschuwden de Verenigde Naties dat de afvalberg van spullen met een stekker of een batterij, zoals oude computers, koelkasten, televisies en smartphones, nog steeds groeit.

De Global E-Waste Monitor verwacht dat de hoeveelheid e-waste voor 2020 de 50 miljoen ton per jaar passeert. In 2016 werd slechts zo’n 20 procent, 8,9 miljoen ton, gerecycled. Terwijl er uit al dat afval naar schatting voor zo’n 48 miljard euro aan waardevolle grondstoffen (zoals goud, zilver, koper, platina en palladium, gewonnen zou kunnen worden.

Waarom laat ik mijn fiets repareren en gooi ik mijn dvd-speler weg? Volgens de Europese Commissie, die dat liet onderzoeken, zijn we best bereid om kapotte elektronica te laten maken. Maar hoe? En kan het eigenlijk wel? Apparaten zijn vaak zo ontworpen dat je onderdelen niet zomaar kunt vervangen.

Rekening houden met reparatie

In Europa wordt dit voorjaar een besluit genomen over een meer circulaire productie van elektronica: verplicht bedrijven om al bij het ontwerp rekening te houden met de mogelijkheid hun product te laten repareren, leg vast hoe lang reserve-onderdelen beschikbaar moeten zijn (een soort reparatiegarantie), zorg dat onderdelen niet verlijmd worden maar aan elkaar geschroefd.

Bedrijven lobbyen hard om de richtlijn af te zwakken. Ze wijzen op hun bedrijfsgeheimen, zeggen dat ondeskundige reparaties gevaarlijk zijn en dat al die losse onderdelen innovaties in de weg staan.

Hopelijk trappen de Europese regelgevers er niet in. En laten ze dan meteen zorgen dat de milieukosten van mijn nieuwe dvd-speler helemaal aan mij worden doorberekend, waardoor zo’n apparaat niet meer zo belachelijk goedkoop is. Dan wordt het vanzelf aantrekkelijker om een uurtje te laten sleutelen aan die ‘oude’ speler en komt het met de circulaire economie wel goed.