Lagere prijzen voor hogere landbouwexport in 2018

Qua volume exporteerde Nederland vorig jaar meer landbouwgoederen. Door de prijsdaling van veel producten is de exportwaarde echter nauwelijks gestegen.

Een luchtfoto van de Snelrewaard bij Oudewater.
Een luchtfoto van de Snelrewaard bij Oudewater. Foto Getty Images

De Nederlandse landbouwsector heeft in 2018 voor 90,3 miljard euro geëxporteerd. Dat is een lichte stijging ten opzichte van 2017, schrijven het CBS en de Universiteit van Wageningen in een gezamenlijk onderzoek in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De importwaarde is met een half procent gestegen tot 61,4 miljard euro.

Hoewel de waarde van de geëxporteerde landbouwgoederen vorig jaar met 0,2 procent steeg ten opzichte van 2017, is die stijging aanzienlijk kleiner dan de jaren ervoor. In 2017 nam de exportwaarde nog met 6 procent toe en in 2016 met 4 procent. De export steeg wel in volume (met 0,9 procent), maar de waarde van die export werd gedrukt door de lagere prijzen die voor landbouwgoederen werden betaald.

“De prijzen van bijvoorbeeld sierteelt, zuivel, eieren en varkensvlees lagen een stuk lager, aldus CBS-onderzoeker Cor Pierik. “Je ziet bij varkensvlees bijvoorbeeld heel goed de varkenscyclus terugkomen [een economisch verschijnsel waarin overschotten en tekorten elkaar afwisselen in periodes van typisch een jaar of zeven, red.]. En daar komt bij dat 2017 een uitzonderlijk goed jaar was voor de varkenssector, waardoor 2018 bijna per definitie een stuk minder goed lijkt.”

Opkomende economieën

Duitsland blijft nog altijd de grootste afnemer van de Nederlandse landbouwsector. In 2018 lag de exportwaarde naar het buurland op 22,8 miljard euro, gevolg door België met 10,2 miljard euro. Opkomende economieën zoals China en Polen worden steeds belangrijkere afzetmarkten. De Chinese vraag naar Nederlandse babymelkpoeder en rundvlees blijft groot.

De belangrijkste exportproducten zijn sierteelt, zuivel en eieren en vlees. Relatief gezien is de export van bereidingen van graan, meel en melk gestegen, mogelijk door de grote vraag naar babymelkpoeder uit China. Ook de export van fruit steeg hard. Het meeste van dat fruit is in het buitenland geteeld en wordt via Nederland doorgevoerd naar andere landen.

Ook is in het onderzoek van het CBS en de Universiteit van Wageningen onderzocht in hoeverre de landbouw op weg is naar een meer circulaire werkwijze. “Veevoer wordt bijvoorbeeld vooral uit het buitenland geïmporteerd, maar boeren zouden dit veel meer op eigen grond kunnen verbouwen. Helaas zien we daar nog niet zoveel verandering”, aldus Pierik. “Wel zien we dat er een stuk minder palmolie uit landen als Indonesië wordt gehaald. Je kunt dus concluderen dat er wel naar alternatieven wordt gezocht.”