Eerste plantje op maan na paar dagen dood

Begin januari bracht een Chinese ruimtemissie zaadjes naar de maan. Eerder deze week ontkiemde een katoenzaadje.

Katoenplantjes aan boord van de maanlander.
Katoenplantjes aan boord van de maanlander. Foto AFP/CHONGQING UNIVERSITY

Het katoenplantje dat eerder deze week was ontkiemd op de maan, is alweer dood. Dat schrijft de Britse krant The Guardian woensdag. De Chinese Chang’e 4-missie had op 3 januari een aantal zaden meegenomen naar de achterkant van de maan, een van die zaden was daar ontkiemd. Door een forse daling van de temperatuur tijdens de maannacht heeft het plantje het niet overleefd.

De temperatuur daalde tijdens de maannacht naar 170 graden onder nul, bovendien was voor de groei van het plantje zonlicht noodzakelijk. Wetenschappers betrokken bij het experiment hadden de korte levensspanne van het ontkiemde katoenzaad al voorzien.

De zaadjes werden bewaard in een afgesloten ruimte. Deze diende ter bescherming van extreme temperaturen. Daarnaast was het afgesloten busje ook bedoeld om het ecosysteem van de maan niet te beschadigen. Omdat de maan geen atmosfeer heeft, komen er aan het maanoppervlak extreem hoge en lage temperaturen voor.

De Chinese ruimtesonde Chang’e 4 werd vanwege de extreme temperatuursverandering tijdens de maannacht zondag al in slaapstand gezet, evenals het maanwagentje Yutu-2-rover. Maannachten duren ongeveer twee weken.

Zelfvoorzienend ecosysteem

Het experiment was bijzonder omdat het de eerste keer was dat een plantje op de maan ontkiemde en dus groeide. Eerder lukte het wel al om plantjes in het internationaal ruimtestation ISS te laten groeien.

De Chang’e 4 had katoen-, aardappel- en koolzaadjes, gist en eitjes van fruitvliegjes meegebracht. De organismen hadden een klein kunstmatig en zelfvoorzienend ecosysteem moeten vormen. De planten hadden voedsel en zuurstof moeten produceren om de fruitvliegjes in leven te houden. Het gist had het afval van de vliegjes weer moeten verwerken. Over het lot van de fruitvliegjes is niets bekend: “Fruitvliegjes zijn relatief luie dieren. Mogelijk komen de eitjes niet eens uit”, aldus de Chinese wetenschapper die het experiment leidde.

Het project stond internationaal flink in de belangstelling omdat, wanneer men erin slaagt om planten op de maan in leven te houden, het mogelijk is om er een kolonie te stichten.