Boekhandels verkopen minder boeken (maar meer kussenslopen)

Best verkochte boeken 2018 Traditiegetrouw maakt de CPNB half januari de honderd best verkochte boeken weer bekend. Er is winst gemaakt in het vak, maar wat zegt dat?

Boekhandel Dominicanen in Maastricht
Boekhandel Dominicanen in Maastricht

De omzet steeg , maar reden voor een feestje is het eigenlijk niet. Waar in 2017 nog sprake was van een omzet van 530 miljoen in het boekenvak, is die in 2018 gestegen naar 541 miljoen euro. Het is voor het „vierde achtereenvolgende jaar dat er sprake is van groei”, berichtte het CPNB, de stichting voor de collectieve propaganda voor het Nederlandse boek donderdag, op een bijeenkomst waar de 100 best verkochte boeken van 2018 bekend werden gemaakt.

De omzet mag weliswaar gestegen zijn, het aantal verkochte boeken is dat niet, dat daalde met 0,7 procent en kwam uit op zo’n 41 miljoen exemplaren. De omzetstijging wordt veroorzaakt doordat boeken duurder zijn geworden en de markt voor zogenoemde ‘non-books’ is gegroeid. De verkoop van koffiebekers met een dichtregel, poëziekussenslopen en leesbrillen steeg in de fysieke boekhandel ten opzichte van 2017 met 28 procent.

Het Nederlandstalige boek dat de top 100 van best verkochte boeken aanvoert is De zeven zussen van Lucinda Riley. Het is goed om op te merken dat cadeauboekjes en strips zoals het Donald Duck Winterboek (vier ballen in NRC) niet worden meegenomen.

Gebrek aan bestseller

De zeven zussen ging 129.000 keer over de toonbank. In vergelijking met de nummer één van vorig jaar is dat geen enorm hoge score. In dat jaar werd Oorsprong van Dan Brown maar liefst 243.700 verkocht, en dat waren er dit jaar nog eens 114.000. In 2016 werden van Astrid Holleeders Judas bijna 400.000 exemplaren verkocht.

Het ontbrak het boekenvak dit jaar dus aan een echte bestseller, maar dat is voor het vak op zichzelf niet slecht – dan worden er meer verschillende titels verkocht. Alleen moet worden vastgesteld dat nieuwe literaire fictie een marginale rol speelde. De zeven zussen (waarvan drie vervolgtitels ook nog op de lijst staan), is een soort Bouquet-reeks voor gevorderden, gepresenteerd als literatuur. Wanneer de ik-verteller bijvoorbeeld hoort dat haar vader net is overleden, staat er: ‘Ik hing op en voordat de onweerswolken in mijn hart zich zouden ontladen en me konden overspoelen ging ik naar boven om mijn reispapieren te pakken en de luchtvaartmaatschappij te bellen’. Overigens verscheen het boek in 2017.

Poëzie in de top 100

Wie de top vijf van de best verkochte boeken bekijkt valt sowieso op dat daar maar één boek tussen staat dat in 2018 verscheen. Wel verrassend: het is allemaal fictie: literaire fictie (Paolo Cognetti, Murat Isik, beide in 2017 verschenen), thrillers (Dan Brown, Nicci French) en dus op nummer 1 Riley.

In de gehele lijst staan 23 fictie-titels (waaronder vier titels van Riley en drie van Hendrik Groen) en in totaal tien Nederlandse titels; een daling ten opzichte van 2017.
Er staat, heel bijzonder, een dichtbundel in: Lévi Weemoedts Pessimisme kan je leren. Librisprijswinnaar Murat Isik was met zijn Wees onzichtbaar het best verkochte Nederlandse boek (109.000 exemplaren).

Lees ook: De romans moeten inschikken

Titels die niet worden meegenomen in de CPNB lijst top-100 zijn de anderstalige (vrijwel alleen Engelstalige) titels, terwijl juist het omzetaandeel van die boeken iets steeg: van 14 procent naar 15 procent in 2018. De groei in omzet van Nederlandstalige titels was vooral te danken aan de categorie non-fictie informatief (zoals reisgidsen), waarvan de boeken vaak net iets duurder zijn dan de kinderboeken, romans en thrillers. Daar profiteerden de fysieke boekhandels alleen niet echt van: zij hebben te kampen met een omzetdaling van 2 procent, terwijl de online verkoopkanalen een stijging zagen van 11 procent. Inmiddels wordt 37 procent van de boeken online gekocht.

Het meest uitgeleende boek was De waanzinnige boomhut van 78 verdiepingen van Andy Griffiths. Van deze populaire serie werden die met respectievelijk 65, 52 en 13 verdiepingen meer dan 25.000 keer uitgeleend.