Dijkhoff kan niet om klimaattafels heen, denkt Nijpels

Is er een “Ruttiaans geitenpaadje” te vinden voor de Brexit? Het kabinet kan steun van de PvdA in de Eerste Kamer vergeten. En Ed Nijpels reageert op de uitspraken van Klaas Dijkhoff.

BREXIT-STRESS: “We kunnen de tocht naar Chatham overdoen en kijken hoe ver we komen.” Sybrand Buma wilde in Jinek maar zeggen: Den Haag kan rond de Brexit niks anders dan afwachten. Het kabinet volgt netjes de lijn van de EU: er kan nog gesproken worden over aanpassingen van de deal, maar dan moet het Verenigd Koninkrijk met een voorstel komen. De Volkskrant bespeurt zelfs hoop op een “Ruttiaans geitenpaadje” binnen de EU, waardoor er tóch een deal kan komen. Veel Nederlandse ondernemers lijken zich nu pas zorgen te maken over een Brexit, ondanks een campagne van de overheid. De ‘Brexit Impact Scan’, die ondernemers helpt een inschatting te maken hoe hard een Brexit hun bedrijf raakt, wordt goed bezocht. NRC zette op een rij waar de problemen het grootst zijn.

KLIMAATCRISIS: “De opwinding over een opmerkelijk interview duurt zelden nog langer dan drie dagen”, stelt NRC-columnist Tom-Jan Meeus. Zo ging het ook bij het interview met Klaas Dijkhoff: het is in Den Haag, na het ‘rituele Kamerdebatje’ van dinsdag, alweer stil. Hoewel, wie toch nog iets wilde zeggen: Ed Nijpels, partijgenoot van Dijkhoff én voorzitter van de klimaattafels waarvan Dijkhoff zo stevig afstand nam. Hij vindt de uitspraken van de VVD-fractievoorzitter “niet chic” en “denigrerend”, vertelt hij aan dagblad Trouw. Het kabinet noemde de uitkomsten van de klimaattafels “historisch”. Nijpels “kan die woorden niet rijmen met de neerbuigende toon” die Dijkhoff in het interview aansloeg. Volgens Nijpels kan het kabinet helemaal niet om de klimaattafels heen: ook Dijkhoff houdt vast aan het klimaatakkoord, waarin is afgesproken dat de uitstoot van CO2 met 49 procent omlaag moet. En, stelt Nijpels: “De enige bron voor een maatregelenpakket zijn de afspraken die gemaakt zijn aan de klimaattafels.”

VOLTOOID LEVEN: Een andere potentiële splijtzwam in de coalitie: het dossier voltooid leven. Alleen dat staat voorlopig geparkeerd. D66-Kamerlid Pia Dijkstra wil graag een initiatiefwet indienen waarin staat dat mensen die hun leven voltooid vinden maar geen recht hebben op euthanasie, dat toch kunnen krijgen. De ChristenUnie is daar fel op tegen, net als het CDA. Dijkstra heeft beloofd om te wachten op uitkomsten van een onderzoek dat meer duidelijkheid moet scheppen over waarom mensen hun leven voltooid vinden. Gisteren werd bekend dat het onderzoek eind dit jaar af moet zijn - de initiatiefwet zou dan op zijn vroegst in 2020 ingediend kunnen worden.

SCHADECLAIMS: Minister Eric Wiebes heeft zijn eigen hoofdpijndossier. Hij had gisteren een moeilijk debat over de schadeafhandeling van beschadigde huizen in Groningen als gevolg van de gaswinning. Zowel de oppositie- als coalitiepartijen waren kritisch. Volgens Wiebes is het afgelopen jaar een “heleboel geregeld”, maar hij erkende dat Groningers daar “nog niets van hebben gemerkt”. Pijnlijk is het “stuwmeer” aan schadeclaims die nog niet behandeld zijn: 17.500 stuks. Wiebes stelt dat er nu, in plaats van vijftien, honderd inspecteurs aan die schadeclaims werken. Een deel van de Kamer vroeg om een pardonregeling, waarbij alle claims automatisch zouden worden toegezegd. Daar wil Wiebes niet aan. De minister “heeft geen boodschap” aan wat Groningen wil, concludeert het Dagblad van het Noorden.

ASSCHERS ZOEKTOCHT: Als het kabinet na de Provinciale Statenverkiezingen geen meerderheid blijkt te houden in de Eerste Kamer, hoeft het niet te rekenen op de PvdA van Lodewijk Asscher. Hij gaat het kabinet niet gedogen, vertelt hij aan RTL Z. Het toont de zoektocht van de PvdA-leider naar “meer kleur op de wangen”. In zijn eerste jaar oppositie zet Asscher de PvdA neer als partij die open staat voor samenwerking met het kabinet. Dat verandert als de PvdA een motie van wantrouwen tegen premier Rutte van Geert Wilders steunt. Als pogingen tot samenwerken geen zin hebben, kunnen ze maar beter hard oppositie voeren, denkt de fractie. Ook het belangrijkste thema is inmiddels verschoven: Asscher wilde niet zo lang geleden een duidelijk standpunt innemen over migratie, inmiddels gaat het daar nauwelijks meer over. Op het congres, zaterdag in Den Bosch, staat het thema ook niet op de agenda. Het legt het af tegen allerlei andere onderwerpen, van „de ontwikkelingen in Oost-Europa” tot „diversiteit” en „klimaatakkoord en CO2-heffing”.

WONINGBOUW: Nee, geld is er niet toegezegd. Maar het Rijk wil de vier grote steden helpen met het zoeken naar geld om bouwprojecten te financieren. Er wordt bijvoorbeeld bekeken of gemeenten de inkomsten die ze nu via het Rijk worden afgeroomd, zoals de onroerendezaakbelasting, toch zelf kunnen gebruiken. Eerder werd al gesuggereerd dat pensioenfondsen overgehaald moeten worden om te investeren in bouw en infrastructuur - premier Rutte zelf praat daar al sinds de start van dit kabinet over met de G4-burgemeesters. Het idee van pensioenfondsen als bank is niet nieuw: elk decennium wordt wel eens geopperd om het geld van pensioenfondsen ergens voor in te zetten, van woningen bouwen tot het aanjagen van de economie. Maar de pensioenfondsen zelf vinden de risico’s te groot.

QUOTE VAN DE DAG:

“Rutte mag denken dat het land een teer vaasje is. Ik weet iets dat veel teerder is: zijn derde kabinet.”

Volgens NRC-columnist Tom-Jan Meeus kan het interview van Dijkhoff het begin van het einde inluiden voor Rutte III.

Correctie (18 januari 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat gemeenten inkomsten uit de OZB moeten afdragen aan het Rijk. Dat klopt niet: een stijging van OZB-inkomsten wordt verrekend met het geld dat gemeenten krijgen uit het Gemeentefonds.

    • Wouter van Loon