Wiebes snapt de Groningse onvrede

Gaswinning De Tweede Kamer was zeer kritisch. Er liggen nog 17.500 schadeclaims. „Groningers zijn murw, boos, moe, ziek of depressief.”

Minister Wiebes bezocht afgelopen maandag nog versterkte woningen in Appingedam.
Minister Wiebes bezocht afgelopen maandag nog versterkte woningen in Appingedam. Foto Kees van de Veen

2018 was een „beleidsjaar”, legt minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) uit. Dus ja, hij snapt de onvrede over de schadeafhandeling voor Groningers met beschadigde huizen als gevolg van de gaswinning. Maar 2019 moet „het jaar van de uitvoering” worden, zei hij woensdag tijdens het zoveelste gasdebat in de Tweede Kamer.

Vorig jaar is er een „heleboel geregeld”, zei Wiebes. Hij doelde op zijn besluit om op termijn helemaal te stoppen met de gaswinning en de introductie van een nieuwe manier van schadeafhandeling, waarbij de inwoners niet meer rechtstreeks te maken hebben met de veelbekritiseerde Nederlandse Aardgas Maatschappij (NAM). Maar, moest Wiebes erkennen, van al die maatregelen „hebben de mensen nog niets gemerkt”.

Kamerleden zijn boos

Wiebes trof opnieuw een uiterst kritische Tweede Kamer tegenover zich. De Kamerleden zijn boos dat er zo weinig gebeurt – er liggen nog 17.500 Groningse schadeclaims te wachten en die worden maar niet weggewerkt. Sandra Beckerman van de SP constateerde dat veel Groningers „gesloopt” zijn. „Ze zijn murw, boos, moe, ziek en/of depressief.” PvdA’er Henk Nijboer: „Zie de ellende, voel de machteloosheid en luister naar de Groningers.”

Lees ook: Nog vijfduizend Groningers dagen NAM voor de rechter

Oppositie en coalitie waren behoorlijk gelijkgestemd. „Het lijkt erop dat er onvoldoende geld en capaciteit beschikbaar komt”, zei Agnes Mulder (CDA). Ook de woordvoerders van D66, ChristenUnie en Wiebes’ eigen VVD drongen aan op meer actie. Matthijs Sienot (D66): „Groningers zitten in een wachtkamer, maar zonder enig idee over wanneer de operatie begint.”

Wiebes bleef monter onder alle kritiek, al erkende hij onmiddellijk dat de uitvoering „nog weerbarstiger is dan beleid maken”. Aan het wegwerken van de schadeclaims – een „stuwmeer” – wordt hard gewerkt, verzekerde hij. In plaats van vijftien zijn er nu honderd inspecteurs bezig met het opnemen van de averij. Dat moeten er nog meer worden en ze moeten ook méér woningen per week gaan bezoeken. „We zijn op zoek naar versnellingsmogelijkheden en ik sta open voor álle bruikbare oplossingen.”

Schadeloket

Een daarvan is dat Groningers kunnen kiezen voor een regeling waarbij een aannemer langskomt om de schade op te nemen en te herstellen, zonder dat daar een heel stroperig traject aan voorafgaat. De aannemer kan de factuur rechtstreeks indienen bij het schadeloket ‘Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen’. Dit systeem wordt nu op kleine schaal getest en Wiebes verwacht dat het vanaf april voor veel meer inwoners beschikbaar is.

Lees ook: Groningers met bevingschade hebben vaker psychische klachten

Een deel van de Kamer vroeg om een generaal pardon, waarbij álle schadeclaims automatisch vergoed worden, maar dat zag de minister dan weer niet zitten. Hij wees erop dat hij helemaal geen compleet overzicht heeft van alle schadeclaims. „Soms staat er alleen een 06-nummer in ons bestand. Dan moeten we die mensen bellen: wie bent u? Wat is de schade?”

Na herhaaldelijk aandringen beloofde Wiebes wel te gaan uitzoeken hoeveel mensen met een „compleet, besluit-klaar dossier” al jaren wachten op een uitspraak. Wellicht, zei hij, dat hij voor deze groep toch een ‘pardonregeling’ instelt.

Voor een parlementaire enquête naar het Groningse gasdossier, waarop GroenLinks al langer aandringt, ontstaat langzamerhand ook vanuit de coalitie steun. De coalitiepartijen vinden het alleen nog te vroeg.

    • Barbara Rijlaarsdam