Vertrouweling N-VA politicus Francken verdacht van fraude met migrantenvisa

Onder gezag van de prominente ex-staatssecretaris lijkt een gemeenteraadslid visa voor vluchtelingen voor grote bedragen te hebben verkocht.

Het Mechelse raadslid Melikan Kucan (l) op een archieffoto. Hij is op non-actief gesteld na zijn arrestatie op verdenking van fraude met visa.
Het Mechelse raadslid Melikan Kucan (l) op een archieffoto. Hij is op non-actief gesteld na zijn arrestatie op verdenking van fraude met visa. FOTO Katleen Vastiau/Belga

België vraagt zich momenteel af of humanitaire visa voor oorlogsvluchtelingen aan de hoogste bieder zijn verkocht. Dat zou zijn gebeurd onder gezag van de prominente Belgische N-VA politicus Theo Francken, voormalig staatssecretaris van Asiel en Migratie.

Het Mechelse gemeenteraadslid Melikan Kucam, die het volledig vertrouwen genoot van zijn partijgenoot Francken, is dinsdag gearresteerd op verdenking van afpersing en mensensmokkel. Kucam wordt ervan verdacht Belgische humanitaire visa te hebben verkocht aan Syrische en Iraakse vluchtelingen, voor bedragen van soms wel 10.000 euro. Hij regelde deze visa bij het kabinet van Francken, met wie hij nauwe banden onderhield. Als het waar is, voelt hij zich „totaal misbruikt”, aldus Francken dinsdag.

Totdat Francken afgelopen december samen met de andere N-VA ministers uit de Belgische regering stapte, kende hij duizenden humanitaire visa toe aan Syrische en Iraakse christenen. Voor dit soort visa gelden geen vastliggende criteria. Francken had de bevoegdheid ze aan specifieke personen toe te wijzen. Een „prachtig initiatief” volgens de oud-staatssecretaris om ze te „redden uit de handen van IS”. Een deel van de visa werd toegekend op voorspraak van de kerkelijke organisatie Sant’Egidio. De honderden christenen die via deze route België binnenkwamen hoefden zelf niets te betalen.

Lees ook hoe Theo Francken al eerder in opspraak raakte

Prijskaartje

Maar er was ook een andere route. Eentje waarbij Kucam volgens het Antwerpse parket de spin in het web was. Assyrische christenen in Mechelen konden zijn handlangers benaderen wanneer ze familieleden uit Irak en Syrië wilden laten overkomen.

Daar hing wel een prijskaartje aan, zo getuigden diverse anonieme slachtoffers dinsdagavond in een tv-uitzending van onderzoeksprogramma Pano. „Soms raakte de lijst vol. Dan had iemand afgesproken 2.500 te betalen, maar dan moesten ze opeens 10.000 betalen om erop te blijven”, aldus een getuige. Normaal gesproken komen de kosten voor een Belgisch humanitair visum niet boven de 530 euro uit.

Het aantal verstrekte humanitaire visa nam door het beleid van Francken de voorbije jaren sterk toe. In 2015 waren het er nog 843, in 2017 was het aantal gestegen naar 2.360.

De hele gemeenschap van Assyrische christenen in Mechelen wist van het machtsmisbruik door Kucam, maar niemand stapte naar de politie. Volgens de uitzending van Pano zouden ze bedreigd zijn met uitzetting door de kliek rond Kucam als ze dat wel deden. Als ze nog meer familieleden wilden laten overkomen was het ook geen goed idee zich bij de autoriteiten over hem te beklagen.

Lyrisch

Francken lijkt van niets geweten te hebben. Hij was in het verleden lyrisch over Kucam. „Een fantastische kerel met heel veel talent”, zei hij in een inmiddels verwijderd campagnefilmpje. Nu vraagt de voormalig staatssecretaris zich af of mensen in zijn kabinet mee profiteerden van Kucam’s lucratieve handel. „De vraag is, hebben mijn mensen daar ook geld voor ontvangen natuurlijk”, zei Francken tegen Pano. Hij kan het zich niet voorstellen. Onderzoek door het parket moet uitwijzen of het vertrouwen van de N-VA-prominent in zijn naaste medewerkers gerechtvaardigd is.