Lerarentekort nog altijd onverminderd groot

Het aantal online vacatures voor het primair onderwijs is de afgelopen drie schooljaren verdriedubbeld.

Bij 70 procent van de vacatures reageerden er dit schooljaar minder dan vijf mensen.
Bij 70 procent van de vacatures reageerden er dit schooljaar minder dan vijf mensen. Foto iStock

Het aantal vacatures in het primair onderwijs neemt flink toe en scholen hebben meer moeite om die in te vullen, schrijven minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, CU) en minister Van Engelshoven (OCW, D66) in een brief aan de Kamer. Met deze ontwikkelingen neemt het lerarentekort de komende jaren verder toe.

Het aantal online vacatures voor het primair onderwijs is de afgelopen drie schooljaren verdriedubbeld. De ministers waarschuwen ook voor problemen in het voortgezet onderwijs, maar daar is de situatie minder nijpend.

De aantrekkende economie zorgt ervoor, naast dat er minder aanbod van leraren is, dat het lerarentekort toeneemt. Eenvijfde van de vacatures die vorig jaar openstonden was na drie maanden nog steeds niet vervuld. Een jaar eerder was dat het geval bij 13 procent van de lerarenvacatures. In het voortgezet onderwijs en het mbo werden er wel sneller geschikte kandidaten gevonden, schrijven de ministers. Bij 70 procent van de vacatures reageerden er dit schooljaar minder dan vijf mensen, vergeleken met 43 procent een jaar eerder.

Permanente tekortvakken

Gemiddeld zijn leraren in het primair onderwijs “relatief oud”: een kwart is 55 jaar of ouder. Die gaan de komende jaren met pensioen. Het aantal afgestudeerden van de pabo is de afgelopen jaren gedaald, maar het aantal startende pabostudenten neemt dit schooljaar wel toe. “Goed nieuws”, schrijven de ministers. Maar niet goed genoeg. Verwacht wordt dat de instroom niet voldoende is om de vacatures op te volgen.

Basisscholen komen volgens de nieuwste berekeningen over vijf jaar 4.200 voltijdsleraren tekort. In de vorige raming werd voor een jaar eerder eenzelfde tekort verwacht. In het voortgezet onderwijs wordt voor over vijf jaar een lerarentekort van 1.075 fte’s verwacht. Vooral voor wiskunde, natuurkunde, Duits, Frans, scheikunde, klassieke talen en informatica, de zogenoemde “permanente tekortvakken”, zal het lastig zijn geschikte kandidaten te vinden. Bij gelijkblijvende omstandigheden zou dat tekort de komende tien jaar kunnen oplopen tot 1.600 voltijdsbanen.

Minder problemen mbo

De berekeningen van het lerarentekort zijn gebaseerd op de huidige situatie en houden dus geen rekening met de plannen van de ministers om docenten te werven. Zij focussen op zij-instromers, meer uren voor deeltijddocenten en het weer aan een baan helpen van werkloze docenten.

41 procent van de vacatures in het mbo was “moeilijk vervulbaar”. Er zijn echter minder problemen dan in het primair en voortgezet onderwijs: veel van de leraren werken zowel in de praktijk als in het onderwijs. Het aantal vacatures dat na drie maanden nog niet vervuld is steeg van 8 naar 12 procent. In Nederland werken op dit moment 230.000 mensen als leraar in het onderwijs, 126.000 in het primair onderwijs, 75.700 in het voortgezet onderwijs en 28.200 in het mbo. Samen vervullen zij 175.000 voltijdsbanen.