Surströmming

Mohammed Benzakour is visser en doet verslag vanaf de waterkant. Deel 12. Over haring en de containerramp in de Noordzee.

Lang twijfelde ik aan de multiculturele samenleving. Kwam door haring. Moslims eten geen haring, terwijl het wel mag van Allah. Als je Marokkaanse boefjes echt wilt afschrikken, geef ze taakstraffen op een haringkar. Zet ze op een rantsoen van drie maatjesharingen per dag. Zonder brood en uitjes.

In mijn hele familie lust niemand, behalve ik, haring. Vraag je vader naar het walgelijkste ooit, roept-ie meteen: „haring!” Het was eind jaren zeventig. Hij zag op het marktplein al die Hollanders bij de viskar drommen, hoe ze dat rauwe glibberding bij de staart vastpakten en ondersteboven in de mond lieten glijden. Hij raakte nieuwsgierig, liet er een inpakken met uitjes, verstopte zich in z’n oranje Opel Kadett en nam een hap. Hij spoog een gat in z’n broek en spoelde dagenlang als een idioot z’n mond. Loopt sindsdien met ’n grote boog om elke kar met vlaggetjes.

Ik dacht hieraan toen ik die hordes eilandbewoners zag jutten op de stranden van Terschelling en Vlieland. Batterijen, peroxide, piepschuim. Mijn oog viel op een jochie, rennend met een aangespoeld visje in de hand, een harinkje, leek het. Een vrouw rook eraan, ‘bááhh!’, en smeet het weg.

Begrijpelijk. Geen organisme op aarde die in zo korte tijd van lekker fris muteert in weerzinwekkend. Geen toeval ook dat in de topdrie Afgrijselijkste Gerechten Ter Wereld – die ik zelf samenstelde uit alle vies-eten-lijstjes die online te vinden zijn – tweemaal een zeedier voorkomt. Hákarl, een IJslandse spijs van rotte haai én, absoluut nr. 1: Surströmming. Ingeblikte gefermenteerde Oostzeeharing uit Zweden. De ultieme culinaire hel. Alleen al de geur zet complete gezinnen spontaan aan tot braken. Het spul is verboden in vliegtuigen vanwege ontploffingsgevaar plus de daaropvolgende paniek en kotsbende. Aangeraden wordt om het goedje niet binnenshuis te consumeren maar in de tuin of bossen. In Duitsland werd een huisbaas voor de rechter gedaagd omdat hij een bewoner, die het waagde ’n blikje Surströmming in de portiekhal te openen, op straat had gezet. De rechter gaf de huisbaas gelijk toen hij eenzelfde blikje in de rechtszaal opende.

Zeg me wat je eet en ik weet wie je bent. Voor Zweden is Surströmming wat haring is voor Nederlanders: heilige glorie. Als door die containerramp de veiling van het eerste haringtonnetje in juni mislukt, wankelt een der laatste pilaren van onze Neerlandse trots en identiteit (naast Zwarte Piet, natuurlijk). Niet de Kerk of Willem-Alexander, maar haring is ons nationaal cement. Het sterkste bindweefsel. Haring bouwt overzeese bruggen en vormt de lakmoesproef voor getrouwe en toegewijde niet-westerse allochtonen.

Ik heb lang gewacht, maar gisteren verzamelde ik eindelijk de moed: ik bestelde een blik Surströmming. Mijn vuurdoop is onderweg. Als ik erin slaag het spul door m’n strot te duwen ben ik officieel Viking. Arischer dan Wilders en Baudet tezamen.