Olieverfschets van Rubens duikt op in Haagse kunsthandel

Het flink gehavende werk van de Vlaamse barokschilder werd begin 2018 ter onderzoek aangeboden.

Andere werken van Peter Paul Rubens,worden opgehangen in Museum Boijmans Van Beuningen.
Andere werken van Peter Paul Rubens,worden opgehangen in Museum Boijmans Van Beuningen. Foto Jasper Juinen/ANP

In een kunsthandel in Den Haag is een olieverfschets van de zeventiende-eeuwse schilder Peter Paul Rubens opgedoken. Een Vlaamse particulier benaderde kunsthandel Hoogsteder & Hoogsteder begin vorig jaar om het werk, getiteld De seculiere hiërarchie in aanbidding, van de Vlaamse barokschilder te laten onderzoeken, meldt de Volkskrant dinsdag. Het is al decennia geleden dat er een olieverfschets van Rubens is gevonden.

Het gaat om een schets die als voorbereidende studie (modello) diende voor een wandtapijt. Begin zeventiende eeuw maakte Rubens een reeks ontwerpen voor een tapijtserie in opdracht van Isabella van Spanje voor het franciscanenklooster van de Descalzas Reales in Madrid. Op het schilderij zijn onder meer de keizer van het Roomse rijk Ferdinand II, de Spaanse koning Filips IV, Elisabeth van Frankrijk en de opdrachtgeefster zelf te zien.

Een tiental Rubens-experts concludeerde dat het om een authentieke olieverfschets gaat. Maar het werk blijkt zodanig bewerkt en gehavend dat het volgens Friso Lammertse, conservator bij Museum Boijmans Van Beuningen, niet de vijf miljoen euro waard is waarop een gave Rubens-schets wordt getaxeerd. Zo blijkt het in de negentiende eeuw van paneel op doek te zijn overgezet - wat inhoudt dat het hout wordt weggeschaafd en de verf op het doek geplakt. Ook zijn grote delen, zoals de zuilen aan beide kanten van de schets, volledig overgeschilderd.

Lammertse, die in Boijmans de drijvende kracht is achter de recente tentoonstelling Pure Rubens, laat aan de Volkskrant weten dat hij in eerste instantie sceptisch was over de echtheid van de schets. Maar infraroodstudies van de schets lieten, naast de beschadigingen, zien dat de schets van de hand van Rubens is. Aan de bovenzijde van het doek staat bijvoorbeeld een opschrift dat ook op andere schetsen van de reeks terug te vinden is. Rubens hield met de aanduidingen bij welk paneel voor welke voorstelling bedoeld was.

Op 30 januari laat het Koninklijk Huis onder andere een tekening van Rubens veilen, Naaktstudie van een jongeman met opgeheven armen, die naar verwachting 2,5 tot 3 miljoen dollar gaat opbrengen.