Recensie

Na ‘Styx’ weet je zeker dat je niets weet

Drama De noodarts Rike stuit met haar zeilboot op een op drift geraakt schip vol vluchtelingen. Wie moet ze van al die honderd mensen redden?

Rike begin een solozeiltocht, maar stuit op een boot vol vluchtelingen, in ‘Styx’.
Rike begin een solozeiltocht, maar stuit op een boot vol vluchtelingen, in ‘Styx’.

Even lijkt Gibraltar alleen nog bevolkt te worden door de beroemde brutale berberapen die in het wild daar leven. In de openingsbeelden van de Duits-Oostenrijke coproductie Styx klimmen ze over hekken en muren de verlaten stad binnen. In de volgende scène lijkt het alsof de auto’s het van de mensen hebben overgenomen. Op een nachtelijk kruispunt knallen er twee schijnbaar stuurloos op elkaar. Binnen seconden zijn er hulpverleners ter plaatse. De afwezigheid van mensen, en de snelheid waarmee ze in een noodgeval te mobiliseren zijn werpen hun schaduw vooruit op het vervolg van de film.

We volgen noodarts Rike die de bewoonde wereld achter zich laat voor een solozeiltocht naar Charles Darwins ‘paradijs’ Ascension, tot ze voor de Afrikaanse kust op een op drift geraakt schip vol vluchtelingen stuit. Er wordt weleens gedacht dat er bij het publiek een zekere ‘vluchtelingenmoeheid’ optreedt, maar alles wat je dacht te weten wordt bij Styx toch weer op zo’n manier verteld dat je na afloop zeker weet dat je niets weet.

Natuurlijk is dit een film waarin Rikes bootje staat voor ‘schip Europa’ dat bang is drenkelingen aan boord te nemen uit angst te kapseizen. Hoe kan ze ook: we zien dat zij geen honderd mensen kan redden. Misschien wel eentje. Een kind. Is dat genoeg?

Maar waarom laat iedereen het verder afweten? Ook grotere schepen die in de buurt varen? Instanties en overheden? Ook als ze zelf echt in nood komt?

Naast die beginbeelden is er nog een andere scène die indruk maakt. Nog voor Rike het spookschip heeft ontmoet. Ze neemt een ochtendduik in de oceaan. Naakt. We vergeten te zien dat ze aan een lijn zwemt. En als ze op het verste punt is gekomen en naar haar boot omkijkt, dan zie je, zomaar uit het niets, even de ontreddering in haar ogen. Zij weet al wat het betekent om verloren te zijn, lang voordat wij het weten.

    • Dana Linssen