Conflict Europese Rekenkamer en ECB escaleert verder

Bankentoezicht De Europese Rekenkamer dreigt de Europese Centrale Bank voor de rechter te slepen om inzage in vertrouwelijke documenten te krijgen.

De 21e verdieping van het ECB-gebouw in Frankfurt.
De 21e verdieping van het ECB-gebouw in Frankfurt. Foto Felix Schmitt

De Europese Rekenkamer heeft haar ongeduld geuit over de tegenwerking die zij zegt te ervaren van de Europese Centrale Bank (ECB), één van de instellingen die zij controleert. Een conflict over de toegang van de Rekenkamer tot documenten van de centrale bank is verder geëscaleerd, zo valt op te maken uit een brief (pdf) die de Rekenkamer maandag aan het Europees Parlement stuurde.

De weigering van de ECB om bepaalde documenten over bankentoezicht te laten zien, „weerhoudt de Rekenkamer ervan haar verantwoordelijkheden goed uit te voeren”, staat in de brief. De ECB beroept zich op de vertrouwelijkheid van informatie over de grote Europese banken waar ze sinds eind 2014 toezicht op houdt. Voorheen was dit iets voor nationale toezichthouders.

In een persbericht stelt de Rekenkamer dat de gesprekken met de ECB zijn „vastgelopen”. De Rekenkamer roept het Europees Parlement, de lidstaten en de Europese Commissie op om de regels voor bankentoezicht aan te passen, om ervoor te zorgen dat de Rekenkamer „volledig” toegang krijgt tot „elk document” dat zij „nodig acht”. Ook dreigt de Rekenkamer de ECB voor het Europese Hof voor Justitie te slepen. Voorzichtig wordt dit in de brief een „optie” genoemd.

Lees verder over de roerige geschiedenis van de ECB: Zo verrees het machtigste instituut van Europa

Risico’s voor belastingbetaler

In een reactie laat een ECB-woordvoerder weten dat de toezichthouder er voor „open staat” om „verder samen te werken” met de Rekenkamer. De ECB-toezichtsarm, die al een tijd geïrriteerd is over de aanhoudende verzoeken van de Rekenkamer, meent aan de juridische vereisten voor transparantie te voldoen. Zij wil echter geen informatie geven die vertrouwelijk is, zoals notulen van de toezichtsraad van de ECB en beslissingen over individuele banken. De Rekenkamer zegt in de brief dat zij wel degelijk vertrouwelijke informatie mag en moet inzien. Haar medewerkers zijn gebonden aan de plicht van geheimhouding, stelt de Rekenkamer.

De Rekenkamer wil scherp letten op het bankentoezicht, omdat daar „significante risico’s” mee gemoeid zijn waar uiteindelijk de „belastingbetaler” voor kan gaan opdraaien. Recentelijk stak Italië geld in wankele banken die onder ECB-toezicht staan. Ook kan in laatste instantie het noodfonds van de lidstaten van de eurozone (ESM) worden aangeboord als een bank wordt gered.

‘Riskante lacune’

De kwestie laat zien dat het Europese bankentoezicht, dat na de crisis in allerijl werd opgetuigd, nog kampt met tekortkomingen. Het toezicht werd Europees gemaakt, maar de controle op dat toezicht werd niet duidelijk geregeld. Nationale rekenkamers verloren hun controlemacht, de Europese Rekenkamer kan naar eigen zeggen haar taak niet goed uitvoeren. De Nederlandse Algemene Rekenkamer sprak in 2017 samen met zijn Duitse evenknie over een „riskante lacune”. 

    • Mark Beunderman