Opinie

Klaas Dijkhoff creëert beeld van niet-bestaande vijand

None

Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff van de VVD heeft het grootste gelijk van de wereld wanneer hij zegt dat het eind vorig jaar gepresenteerde klimaatakkoord niet zijn akkoord is. Hij deed zijn bewering het afgelopen weekeinde met veel bombarie in De Telegraaf, de krant die al enige tijd campagne voert tegen de ‘groene gekte’. Alleen zegt ook niemand dat het klimaatakkoord een voldongen feit is. Integendeel.

In de aanbiedingsbrief bij dat conceptakkoord scheef Ed Nijpels, die het klimaatoverleg tussen de meer dan honderd organisaties voorzat, dat de politiek uiteindelijk de keuzes zal moeten maken. De ruim zeshonderd maatregelen worden nu nog doorgerekend door de planbureaus. De verdeling van de lasten zal straks een belangrijke overweging vormen voor politici die moeten gaan beslissen.

In het vraaggesprek had Dijkhoff het over „drammers”, „belachelijk dure maatregelen” en een verwerpelijke houding dat „blind bij het kruisje moet worden getekend”. Daarbij doelde hij in het bijzonder op fractievoorzitter Rob Jetten van zijn coalitiepartner D66. Maar ook Jetten heeft er steeds op gewezen dat de politiek over de maatregelen zal moeten besluiten.

Kortom, wat is het probleem van Dijkhoff nu eigenlijk? Door het creëren van het beeld van een niet-bestaande vijand laat hij zich weer eens van zijn platte kant zien. Dat kan. Zeker als er verkiezingen op komst zijn wordt de drang tot profileren groter. Wat dat betreft bevindt de kandidaat-opvolger van Mark Rutte als leider van de VVD zich in goed gezelschap. De premier manifesteerde zich vrijdag op geheel eigen manier door op zijn wekelijkse persconferentie te zeggen dat hij de bedreigers van hulpverleners tijdens Oud en Nieuw „het liefst persoonlijk in elkaar zou slaan”.

Stoere taal, maar contraproductief en een premier onwaardig. In het geval van Rutte hebben zijn woorden slechts geleid tot gefrustreerde hulpverleners die al jaren tevergeefs aandringen op maatregelen om de ‘Nieuwjaarsgekte’ in te dammen. De teksten van Dijkhoff kunnen ernstiger gevolgen hebben. Met zijn uitgesproken negatieve benadering van het klimaatakkoord plaveit hij de weg voor de sceptici die vinden dat er op het terrein van het klimaat helemaal niets hoeft te gebeuren. Dit, omdat in het grote, mondiale geheel Nederland toch maar een beperkte rol speelt.

Dijkhoff weet beter. Met zijn handtekening onder én het regeerakkoord én de in de Tweede Kamer breed gedragen Klimaatwet is hij gebonden aan vergaande doelstellingen. Om de ambitieuze plannen van het kabinet, die overigens rechtstreeks verband houden met de internationale klimaatafspraken te laten slagen is een enorme omslag noodzakelijk. Nagenoeg iedereen zal te maken krijgen met maatregelen om de CO2-uitstoot in 2030 met 49 of misschien wel 55 procent te beperken zoals het voornemen is. Daarvoor is in de eerste plaats draagvlak nodig. Maar wat Dijkhoff met zijn valse voorstelling van zaken doet, is draagvlak afbreken.

Luister ook naar deze aflevering van onze politieke podcast Haagse Zaken: Overleeft Rutte III 2019?

Het verzet van de VVD doet denken aan dertig jaar geleden, toen besloten moest worden over het Nationaal Milieubeleidsplan. Toen haakte de partij op het laatste moment af vanwege de hogere lasten voor de automobilist die dreigden. Dit leidde tot de val van het tweede kabinet-Lubbers waarvan de VVD deel uitmaakte. Het derde kabinet-Rutte staat een ongewis jaar te wachten.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.