Bij de Gereformeerde Gemeente in Alblasserdam begrijpen ze de ophef niet zo

Nashville-verklaring In de Gereformeerde Gemeente in Alblasserdam willen kerkbezoekers weinig kwijt over de omstreden verklaring. Voor hen is er niets raars aan de tekst.

Kerkgangers afgelopen zondag op weg naar de dienst in de Eben-Haëzerkerk in Alblasserdam.
Kerkgangers afgelopen zondag op weg naar de dienst in de Eben-Haëzerkerk in Alblasserdam. Foto Robin Utrecht

Als er is gebeden voor zieke en rouwende gemeenteleden, voor zonden en vergeving, begint dominee Sonnevelt in zijn gebed plots over „de verklaring”. Het document over „seksualiteit” heeft deze week „diep ingegrepen” in de kerkelijke gemeenschap, zegt hij met een droevige stem. „Wij bidden voor mensen die worstelen met hun gerichtheid” – en daarna specifieker – „voor hen die ertegen willen strijden”. Dat deze mensen „bescherming” zullen vinden bij Jezus Christus, daarvoor bidt Sonnevelt. „Laat hen genade vinden in de weg die U hen wijst.”

De twaalfhonderd bezoekers van de Gereformeerde Gemeente in het Zuid-Hollandse Albasserdam weten waar hun predikant op doelt: de Amerikaanse verklaring van Nashville, waarin stelling wordt genomen tegen onder meer ‘homoseksuele onreinheid’ en ‘transgenderisme’. De Nederlandse vertaling van het pamflet is door honderden voormannen uit de orthodox-christelijke wereld ondertekend, zo werd afgelopen week bekend.

Het bracht een golf van verontwaardiging teweeg. Niet alleen buiten de kerk, ook uit de christelijke gemeenschap kwam kritiek. Dominee Sonnevelt uit Alblasserdam was een van de zeven initiatiefnemers achter de verklaring, maar trok zich na de ophef terug. Om ‘persoonlijke redenen’ die hij – desgevraagd – niet wil toelichten.

Letterlijk naleven

Preken doet hij wel, in de Eben-Haëzerkerk in Alblasserdam (20.000 inwoners, 17 kerken). Zijn Gereformeerde Gemeente is een ultraorthodoxe stroming die bijbelteksten zo letterlijk mogelijk probeert na te leven. Zo doen alle vrouwen in de kerk een hoedje op, omdat de apostel Paulus heeft gezegd dat biddende vrouwen hun hoofd moeten bedekken. En zo worden er alleen psalmen gezongen, omdat dat de beste liederen zouden zijn.

Dominee Sonnevelt preekt deze zondag over de geboorte van Jezus, die bezoek kreeg van drie wijzen uit het oosten. Langs de nodige obstakels wisten zij de stal in Betlehem te bereiken. In hun eenzame zoektocht ziet Sonnevelt parallellen met het heden. „Eenzaamheid is dikwijls het geval als je de Koning zoekt. De wereld begrijpt je niet.”

Maar al begrijpt niemand in de wereld je, het is zaak om gewoon vol te houden. Sonnevelt, zwaaiend met zijn leesbril: „Wat er ook verandert: God verandert niet en zijn Woord verandert ook niet.”

Als de verslaggever na de dienst kerkgangers wil bevragen over de Nashville-verklaring, zegt Arie Hak, woordvoerder van de kerkenraad, dat hij dat „liever niet” heeft. „De mensen hebben net het woord van God ontvangen. Als u dan nu over de verklaring van Nashville begint, ligt dat heel gevoelig. 99 procent zal niet met u willen spreken.”

Zwijgen

Buiten de ingang van de kerk blijkt Hak gelijk te krijgen. Bezoekers willen niets zeggen, of vinden dat zij niets mógen zeggen omdat zondag een rustdag hoort te zijn. „U moet hiervoor werken op zondag en daar mag ik niet aan meewerken”, zegt een jonge vrouw achter een kinderwagen.

Boze kerkgangers lopen naar de fotograaf aan de overkant van de straat om verhaal te halen. Hoe heet u? Waar woont u? Mag u hier wel foto’s maken? Een bejaarde vrouw roept „schande!” in het voorbijgaan. Een ander zegt zich slachtoffer te voelen van een „hetze” tegen conservatieve christenen. „Wij mogen niet meer onszelf zijn”.

Hoofdredacteur Peter Vandermeersch bezocht Nashville afgelopen zomer. Lees hier zijn verslag.

Terug in de kerkzaal heeft Hak twee stoelen tegenover elkaar gezet. Hij wil graag uitleggen wat er onder de gemeenteleden leeft. Voor hen is de tekst uit de Nashville-verklaring niets raars, zegt Hak. Er zijn precies nul klachten over binnengekomen. Hak meent zelfs „Gods woord” terug te lezen in de verklaring.

Waar de gemeente zich wél over opwindt, zijn de hevige reacties die het pamflet oproept. „Waarom zouden christenen niet mogen zeggen wat zij geloven? De lhbt-lobby mag toch óók zeggen wat zij vindt? Wat is er in Nederland aan de hand?” Hak geeft zelf het antwoord: „De polarisatie neemt toe, de vrijheid van meningsuiting staat onder druk.” 

Bijbel is duidelijk

De Bijbel is volgens Hak „gewoon duidelijk” over mensen die zich voelen aangetrokken tot mensen van hetzelfde geslacht: aan die gevoelens kunnen zij niets doen, maar „de praxis” is „zondig”. Er zijn verschillende leden van de kerk die „worstelen” met hun „gerichtheid”, zegt Hak. Er is een pastoraal medewerker aangewezen om hen bij te staan.

Wat vinden christelijke homo’s van Nashville?

En als die worstelende leden ervoor kiezen een homoseksuele relatie aan te gaan? Dan zijn zij nog steeds welkom, verzekert Hak. „Ik kom zelf ook te kort. Ik ben óók een zondaar. Dan kan ik toch niet met een vingertje gaan wijzen naar andere zondaars?” Dit is overigens al honderden jaren de lijn van de kerk, zegt hij. Dus waarom al die ophef? Hak: „Wíj zijn niet veranderd, de samenleving is veranderd.”