Opeens zijn boeken in Nederland twee of zelfs drie euro duurder

Boekenprijs De meeste Nederlandse uitgeverijen, en dan vooral de grotere concerns, hebben met de btw-verhoging wel degelijk hun prijzen verhoogd. Sterker nog: meestal niet met drie procent: boeken werden soms opeens een of twee euro duurder.

Euro bill used as a bookmark

‘Als ik op 1 januari mijn ogen open doe, ben ik een auto armer”, zei boekhandelaar Kees Schafrat van boekhandel Broekhuis met filialen in Hengelo, Oldenzaal, Enschede en Almelo in het AD. Hij doelde op de btw-verhoging van zes naar negen procent die zijn winkel ging treffen per 1 januari. De boeken die hij al in zijn winkel had, moeten voor hetzelfde bedrag verkocht worden terwijl hij drie procent meer btw gaat betalen. Daar ging zijn bolide.

Zijn vrees is deels uitgekomen: sinds 1 januari hebben zo’n dertig procent van de uitgeverijen de prijzen van hun boeken niet verhoogd. Dat is een verlies dat de boekhandels moeten nemen: de uitgever bepaalt de prijs van het Nederlandstalige boek en dankzij de vaste boekenprijs kan een boekhandel daar niet mee aan de haal.

Of het een hele auto is, dat is de vraag. De meeste uitgeverijen, en dan vooral de grotere concerns, hebben wel degelijk hun prijzen verhoogd. Sterker nog: meestal niet met drie procent: boeken werden soms opeens een of twee euro duurder. Soms zelfs drie euro, zoals bij enkele boeken het geval is die door uitgeverij Das Mag zijn uitgegeven. ‘Boekenvak voelt zich enorm genaaid door prijsverhoging Das Mag’, kopte literair weblog Tzum. Ze citeerden een boekverkoper die zich afvroegen of iemand aan Das Mag even kon uitleggen dat drie procent iets anders is dan drie euro.

Daniël van der Meer, uitgever van das Mag, heeft echter een andere reden voor de flinke prijsverhoging: „Onze verwachting is dat boeken sowieso duurder worden. De prijzen zijn jarenlang hetzelfde gebleven, terwijl alle vaste lasten omhoog zijn gegaan. We waren dus al veel langer van plan om de prijs van de boeken te verhogen.”

De btw-verhoging als zetje voor het boekenvak. Terecht, vindt Caroline Damwijk, directeur van boekverkopersorganisatie Libris Blz. „Sinds 2000 is de prijs van boeken niet echt gestegen, dus dat je nu mee doet in een prijsstijging die op veel producten al wel jaarlijks werd doorgevoerd, vind ik terecht. Uitgevers die de prijzen niet hebben aangepast moeten ervan doordrongen raken dat ze niet alleen de boekhandel zo schaden, maar uiteindelijk ook zichzelf – je teert anders in op je brutowinstmarge.”

Het jaar 2018 sluit af met een omzetstijging van 1,5 procent op Nederlandstalige boeken, een verbetering vergeleken met vorig jaar. Dat wil niet zeggen dat er ook meer boeken zijn verkocht, maar wel dat er meer geld is uitgegeven aan de koop van boeken en andere spullen die boekhandels verkopen.

De kans bestaat dat er volgend jaar opnieuw een omzetstijging is te zien, nu de boeken in prijs zijn gestegen – zij het dan in de meeste gevallen met één euro in plaats van drie. En de psychologische grens dat een boek onder de 20 euro moet blijven: die is definitief doorbroken. Wat eens 19.90 was is nu 20,90 euro. Is dat erg? Nee, meent Damwijk: „Die grens zat in de hoofden van uitgevers, niet bij de klant die bijna nooit meer contant betaalt”.

    • Toef Jaeger