Hoelang kan Rotterdam de stijging van de zeespiegel voorblijven?

Debat De strijd tegen het water houdt nooit op. Watergezant Henk Ovink gaat er woensdag over in debat met de Amerikaanse schrijver Jeff Goodell.

Zicht over de Maas.
Zicht over de Maas. Foto Dennis van de Water

Dat het maar snel voorbij mag zijn. Dat is zoals er wordt gedacht over klimaatverandering, zegt de Nederlandse watergezant Henk Ovink. Het liefst zouden we een pilletje slikken zodat het over gaat. Maar er bestaat geen ‘quick fix’, legt hij uit in een telefoongesprek. „Dit houdt gewoon nooit op. En dat is het mooiste wat er is.”

Ovink heeft als taak om namens de regering in het buitenland het Nederlandse waterbeleid uit te leggen en te verkopen. Volgende week debatteert hij met Jeff Goodell, journalist van het Amerikaanse tijdschrift Rolling Stone en auteur van The Water Will Come, over de gevolgen van de zeespiegelstijging voor kuststeden als New York, Venetië, Lagos en Rotterdam.

Volgens Ovink hebben de meeste problemen in deze wereld wel een link met water.

„Neem Afrika, of andere plekken waar water schaars is. Daar zijn het vaak vrouwen en kinderen die het water moeten halen. Soms kost dat uren per dag. Dat is slecht voor hun arbeidsparticipatie, voor hun kansen in het onderwijs. Of kijk naar gezondheidszorg. Meer dan twee miljard mensen in de wereld hebben alleen niet-gezuiverd drinkwater. En ook: zonder water geen voedsel, zonder water geen energie. De meeste klimaatvluchtelingen zijn eigenlijk watervluchtelingen, mensen op de vlucht voor waterschaarste.”

Waarmee Ovink maar wil zeggen dat fouten in de watersector grote gevolgen hebben. Niet per se voor de sector zelf, maar voor de wereld. Volgens hem bewijst Nederland al zeker 900 jaar hoe je kunt leven met water. Nederland laat zien waarom het juist zo mooi is dat het nooit ophoudt.

Een voorbeeld is volgens Ovink het teveel aan water waar we door klimaatverandering mee te maken krijgen. „Vanuit de zee, de rivier, en vanuit de lucht door hoosbuien. Juist die mix is voor Rotterdam en voor Nederland, waar we allemaal dicht bij elkaar wonen en kwetsbaar leven in een delta, zo spannend. En het mooie is dat in die mix ook de oplossingen liggen. De manier waarop wij met onze integrale aanpak dingen bedenken is fantastisch. Dat is waar Nederland onderscheidende waarde heeft.”

Cultuurverandering

De voormalige Amerikaanse president Barack Obama ontdekte dat in 2012 nadat de orkaan Sandy had huisgehouden in New York. Ovink bedacht een integrale aanpak voor het herstel van het getroffen gebied. Hij zorgde dat alle overheidsinstellingen, bedrijven en mensen samenwerkten. „Zo creëer je eigenaarschap en zorg je voor een omgeving waarin dingen kunnen ontstaan, die beklijven. Die cultuurverandering was cruciaal. Want anders doet iedereen na zo’n ramp gewoon z’n dingetje en kijkt vervolgens weer de andere kant op.”

De vraag is, hoelang je in een stad als Rotterdam de stijging van de zeespiegel kunt voor blijven. „Het exacte antwoord daarop weet ik niet”, zegt Ovink. „Maar de haven is zo ontwikkeld dat die aardig wat klimaatscenario’s kan doorstaan. En zoals gezegd, we bouwen in Nederland niet voor de eeuwigheid. We passen ons steeds weer aan. Het grote voordeel van Nederland is dat we daar al heel lang mee bezig zijn. We blijven investeren in onderhoud en nieuwe ontwikkelingen.”

Ovink klinkt daarmee een stuk minder alarmistisch dan Jeff Goodell in zijn boek. „Goodell is een begenadigd schrijver en ik ben natuurlijk een diplomaat. Zijn boek leest als een trein en het is mooi dat hij water op de maatschappelijke agenda heeft gezet.”

Debat Climate Cities, met Jeff Goodell, Henk Ovink en Marleen van Rijswick. De Dépendance, Hofpleintheater, Benthemplein 13, Rotterdam. Wo 16 januari, 20.00u. Toegang 10 euro.