Fotojournalisten leggen massaal het werk neer op 25 januari

Fotojournalistiek Zeker driehonderd persfotografen zullen zeker een dag geen foto’s aanleveren uit protest tegen de lage tarieven. Een Europees unicum, volgens de vakbond.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) maakte op Prinsjesdag 2014 in de Tweede Kamer een foto van de fotografen bij de presentatie van zijn Miljoenennota.
Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) maakte op Prinsjesdag 2014 in de Tweede Kamer een foto van de fotografen bij de presentatie van zijn Miljoenennota. Foto Jeroen Dijsselbloem/ANP

Zeker driehonderd fotojournalisten zullen op 25 januari geen foto’s maken. Zij protesteren daarmee tegen de lage prijzen die media-organisaties betalen voor hun werk. Dat zegt de NVF, de vakbond voor fotojournalisten, tegen NRC. Het is voor het eerst dat zelfstandige fotojournalisten massaal hun werk neerleggen in Europa, volgens de vakbond.

De NVF (708 leden) en belangenorganisatie Dupho (2.500) hadden media-organisaties tot vrijdag 11 januari de tijd gegeven om te reageren op drie eisen. De vakbond dreigde anders met werkonderbrekingen. De gesprekken zouden uiterlijk 18 januari moeten plaatsvinden. Niet alle organisaties willen met de vakbond om tafel, blijkt nu. Daarom gaan de acties door. NVF-leden krijgen 95 euro actievergoeding per dag.

NVF en Dupho eisen een tariefverhoging van 14 procent als inflatiecorrectie sinds 2010. Ook willen ze dat uitgevers de prijzen die ze betalen voor online foto’s gelijktrekken met die voor afgedrukt beeld. Tot slot moeten fotografen meer zeggenschap krijgen over hun auteursrecht.

De eisen werden in december kenbaar gemaakt in een brief, gericht aan persbureau ANP/Hollandse Hoogte en uitgevers de Persgroep (onder meer de Volkskrant, Trouw), TMG (De Telegraaf), NDC (Leeuwarder Courant), SPN (Plus Magazine), Sanoma (Nu.nl) en Mediahuis Limburg (De Limburger).

SPN, Sanoma en NDC willen niet in gesprek met de vakbond. TMG en Mediahuis Limburg willen eerst een andere rechtszaak over fototarieven afwachten die fotograaf Ruud Rogier aanspande. De Persgroep gaat wel om tafel, maar stelt dat de eisen niet op de uitgever van toepassing zijn, aldus zakelijk directeur Bart Verkade. Ook ANP/HH wil praten over de eisen.

Belrondes

Om de acties, die in december waren aangekondigd, door te laten gaan wilde de NVF dat meer dan tweehonderd leden zouden meedoen. Dat aantal werd donderdag gehaald na dagen van belrondes. Ook FNV Zelfstandigen, de European Federation of Journalists en de Britse journalistenbond NUJ hebben hun solidariteit geuit. „Fotojournalisten in het VK hebben te maken met vergelijkbare bedreigingen”, schrijft de NUJ in een verklaring.

De timing van de actie is niet toevallig: op 1 februari wordt de Zilveren Camera uitgereikt, de meest prestigieuze Nederlandse prijzen voor de fotojournalistiek, in aanwezigheid van koning Willem-Alexander. De fotojournalistiek als beroep krijgt dan veel aandacht en onder de actievoerders zitten ook Zilveren Camera-winnaars.

De NVF is na 25 januari van plan om acties te blijven voeren tot en met de dag van de uitreiking van de Zilveren Camera. Over hoe die acties er precies uitzien wordt dinsdag meer bekend tijdens een ‘kick-off-bijeenkomst’ in Houten.

Update (dinsdag 15 januari 2019): ANP zegde dinsdag 15 januari een tariefverhoging van 5 procent toe. „Een eerste blijk van erkenning”, vindt de NVF, maar nog niet genoeg: 25 januari zullen de fotojournalisten hun slogan in Den Haag op het ANP-gebouw projecteren en handtekeningen aanbieden. Donderdag 17 januari praat de NVF nog met ANP. In de week voor de Zilveren Camera trekt de vakbond nog langs de kantoren van de Persgroep, Sanoma en TMG.

Misverstand

Persgroep-directeur Verkade geeft aan dat de uitgever zijn tarieven wel degelijk heeft verhoogd, in 2015, met 5 procent voor regionale en 15 procent voor landelijke titels. Ook zou het een misverstand zijn dat de Persgroep online andere tarieven hanteert dan in druk, als de uitgever de foto-opdracht tenminste zelf uitzet. Dat onderscheid wordt wel gemaakt als een fotograaf zelf zijn of haar foto’s aanbiedt, erkent Verkade. De Persgroep betaalt voor een regionale titel dan 15 euro voor een webfoto en 42 euro voor een afgedrukt beeld.

Ook auteursrechten, de derde eis van de vakbond, blijven bij fotografen, zegt Verkade, al eist de uitgever wel een exclusieve licentie voor de eerste zeven dagen. Over dat een nieuwsfoto daarna weinig waarde meer heeft, zegt hij: „Wij hebben de opdracht gegeven, verzonnen plat gezegd, dan is het toch logisch dat wij die foto mogen gebruiken?”

Evert van Dijk, hoofdredacteur van alle NDC-titels wil niet in gesprek met de vakbond, „omdat we al regelmatig in gesprek zijn met onze fotografen”. Een enkeling klaagt over de lage prijzen, geeft Van Dijk toe, maar die krijgen de rest, zo’n 30 tot 35 freelance fotografen, niet mee.

Voor een online foto betaalt NDC 15 euro, voor print 45 (Friesch Dagblad) tot 60 euro (Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden). Dat verschil vindt hij niet gek: „Als we nou online hetzelfde zouden verdienen, dan kan dat gelijk worden getrokken. Maar daar zijn we voorlopig nog niet.”