Is Kilimnik de missing link?

Ruslandconnectie Trump Trumps ex-medewerker Manafort verzweeg banden met Konstantin Kilimnik. Linkt hij de campagne van Trump aan het Kremlin?

Is Konstantin Kilimnik een man om eenvoudig te vergeten? En is hij een Russische geheim agent die de Trump-campagne verbindt met het Kremlin? Die vragen staan nu centraal in het Rusland-onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller.

Eerder deze week bleek dat Trumps voormalig campagneleider Paul Manafort zijn samenwerking met Kilimnik, een Oekraïens-Russische linguïst en mogelijke spion, had verzwegen tegenover de aanklager. Manafort werd vorig jaar schuldig bevonden aan witwassen en fraude en is een belangrijke getuige in het onderzoek naar de Russische connecties van de Trump-campagne.

Volgens Manaforts advocaten is het niet vreemd dat hun cliënt vergat met wie hij allemaal zaken deed. Immers, als leider van de Amerikaanse verkiezingscampagne sprak hij met allerlei personen. Dat stellen zij in een verweer dat eerder deze week per ongeluk online kwam. Daardoor werden eerdere berichten bevestigd dat Kilimnik de mysterieuze ‘persoon A’ is waarover al maanden wordt gespeculeerd.

Opiniepeilingen

Dat Manafort Kilimnik niet zou kennen is niet geloofwaardig. De nu 48-jarige, in de Oekraïense stad Krivii Rih geboren Kilimnik werkte rond 2000 in Moskou voor het Amerikaanse International Republican Institute. Vanaf 2005 ging hij in Kiev aan de slag voor Manafort, die in Oekraïne actief was als politiek adviseur. Samen hielpen ze de Oekraïense president Janoekovitsj uit het dal na diens nederlaag bij de Oranjerevolutie in 2004, en leidden hem naar de overwinning in 2010. Maar ook daarna zette Manafort zijn contacten met Kilimnik voort. Deze week bleek dat hij hem in 2016 opiniepeilingen heeft gestuurd voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, met de opdracht deze te delen met twee Oekraïense oligarchen. Wat daarna met de informatie gebeurde, blijft vaag.

Was Kilimnik een spion?

Kilimniks rol als ‘Oekraïense fixer’ is inmiddels dus wel duidelijk. Maar was hij óók een spion van de Russische militaire inlichtingendienst GROe, zoals Mueller denkt? Zelf ontkent hij bij hoog en laag. „Wat zou ik doen als ik een echte spion was? Dan zou ik hier niet zijn, maar in Rusland”, zo zei hij in een interview – zijn enige – met nieuwssite Radio Free Europe, vorig jaar in Kiev.

Kliminik verhuisde echter naar Moskou toen Muellers belangstelling voor hem toenam. Hij zou er nu wonen in een bewaakte buurt, waar een deel van de Moskouse elite woont, zo berichtte The Guardian.

De spionnen-speculaties worden gevoed door het feit dat Kilimnik zou zijn opgeleid aan een militaire talenschool in Moskou, die bekend staat als broeinest van Russische recruteringsactiviteiten. Daar zou hij zijn carrière en contacten aan te danken hebben. Een van die contacten wekt belangstelling: met de Russische aluminiummagnaat Oleg Deripaska, een loyale bondgenoot van president Poetin, en rond 2005 behulpzaam bij Janoekovitsj’ politieke intriges. Al in 2017 werd bekend dat Manafort contact onderhield met Deripaska, en hem informatie over Trumps campagne stuurde.

Lees ook dit profiel van Paul Manafort: De man achter dictators, oligarchen en Trump

Manafort was overigens niet de enige binnen de campagne die contact had met Kilimnik. Ook zijn rechterhand en zakelijk partner Rick Gates heeft toegegeven contacten met ‘persoon A’ te hebben onderhouden.

Gates verklaarde dat tegenover zijn advocaat, de Nederlander Alex van der Zwaan. Die werd vorig jaar in staat van beschuldiging gesteld. Ook hij had gelogen over zijn contact met Gates en Kilimnik.

Noot: op 11 januari is dit artikel is geactualiseerd met informatie over Kilimniks huidige verblijfplaats.

    • Eva Cukier