Recensie

Recensie Film

Veilig in een poppenwereld

Drama Een slachtoffer van bruut geweld creëert een eigen fictieve wereld om het helingsproces te bespoedigen. Robert Zemeckis maakte een speelfilm naar dit ware verhaal.

Foto Universal Pictures
    • André Waardenburg

In 2000 wordt illustrator Mark Hogancamp slachtoffer van een ‘hate crime’. Mannen die hem in een dronken bui horen zeggen dat hij wel eens vrouwelijk schoeisel draagt, slaan hem in elkaar. Als Hogancamp in het ziekenhuis bijkomt heeft hij geen enkele herinnering meer aan zijn vroegere leven. Om zijn trauma het hoofd te bieden begint hij een project. In zijn achtertuin ensceneert hij een eigen wereld die hij Marwencol noemt: een fictief Belgisch plaatsje dat lijdt onder de Duitse bezetting.

Met een oude camera fotografeert hij actiepoppen in allerlei poses in een uit oud materiaal opgetrokken decor. De inwoners van Marwencol modelleert hij naar de sterke vrouwen die hem hielpen na de aanval, de mannen die hem bruut aanvielen transformeren tot sadistische nazi’s. Zo functioneert Marwencol niet alleen als kunstproject maar vooral als therapeutische ruimte: de nazi’s moeten voorgoed verslagen worden.

Een documentaire die in 2010 over het waargebeurde verhaal van Mark Hogancamp werd gemaakt, inspireerde regisseur Robert Zemeckis tot het maken van Welcome to Marwen. Hogancamps in Marwencol gesitueerde foto’s zijn door hem virtuoos geanimeerd en gaan naadloos over in de werkelijkheid vol pijn en trauma. Zodra die bedreigend wordt, zoals het moment waarop Mark in de rechtszaal moet getuigen, vlucht hij in het fictieve Marwen. Zemeckis laat zien hoe belangrijk fictie is maar toont ook de grenzen ervan: Hogancamp (Steve Carell) moet ook de werkelijkheid onder ogen zien om te kunnen genezen, waarbij zijn nieuwe buurvrouw (Leslie Mann) een grote rol speelt.

Ook de kwetsbare Hogancamp heeft een alter ego in poppengestalte: de stoere kapitein Hogie. In een van de eerste scènes zien we Hogie op hoge hakken door België struinen en zo de nazi’s verwarren. Het is een van de mooiste beelden van een film die verfrissend open is over Marks seksualiteit. Hij is geen homo, maar seksueel fluïde.

De bewegingen van de actiepoppen ving Zemeckis via motion-capture. Dat is een technologie die het spel en de expressie van acteurs omzet in digitale data die naar hartelust bewerkt kan worden. De poppen hebben het gezicht van de acteurs die de personages spelen op wie Hogancamp ze baseerde, onder wie een fysiotherapeute en de uitbaatster van een speelgoedwinkel.

Carell bewijst opnieuw dat hij een uitstekend dramatisch acteur is. Vooral Hogancamps helingsproces maakt indruk. In mindere handen zou zijn verhaal wellicht onverteerbaar Hollywoodsentiment opleveren, maar Zemeckis houdt zich verre van de zoetigheid die sommige van zijn eerdere films, zoals Forrest Gump, ontsierde.