Op zee geredde migranten verdeeld: zes voor Nederland

Migratie Nederland neemt zes asielzoekers van Malta over. Staatssecretaris Harbers stoort zich aan het gebrek aan structurele oplossingen.

Migranten die gestrand waren op de Sea-Watch 3 gaan in Malta van boord. Foto DARRIN ZAMMIT LUPI/Reuters
Migranten die gestrand waren op de Sea-Watch 3 gaan in Malta van boord. Foto DARRIN ZAMMIT LUPI/Reuters

Een „rottig” besluit, zo noemt staatssecretaris Mark Harbers (Asiel, VVD) de toezegging van Nederland om zes migranten op te nemen van de Sea-Watch en een ander reddingsschip dat bijna drie weken lang heeft geprobeerd opgepikte migranten aan land te brengen. Het is ook, zegt hij, de laatste keer dat Nederland mensen van een schip met asielzoekers overneemt. „Een volgende keer zullen ze waarschijnlijk nog veel langer ronddobberen, want dan doet Nederland níet mee.”

In Italië leidde de toezegging van premier Conte om een paar gezinnen op te nemen tot een crisissfeer. Vicepremier Salvini ging na terugkomst uit Polen woensdagavond pas akkoord toen de kleine Waldenzerkerk had gezegd de kosten voor hun opvang te zullen dragen. Salvini verweet ook andere landen, waaronder Nederland, eerdere afspraken over opname van 200 asielzoekers in Sicilië niet te zijn nagekomen.

De Sea-Watch en de Sea-Eye lagen bij Malta omdat Italië zijn havens gesloten hield, maar Malta weigerde hun 49 migranten aan land te laten zolang andere EU-lidstaten niet óók zouden instemmen met de opvang van 249 andere migranten die Malta kort geleden uit zee had opgepikt.

Woensdag zegden acht lidstaten, met EU-voorzitter Roemenië als enige Oost-Europese land, toe om 180 asielzoekers van Malta over te nemen. Harbers zegt vooraf eisen gesteld te hebben aan de opvang. „Voor ons was het belangrijk dat er meer dan vijf lidstaten mee zouden doen, en dat die ook geografisch verspreid zijn. Het kan niet zo zijn dat alleen landen uit Noordwest-Europa mensen opvangen.” Duitsland en Frankrijk nemen ieder een zestigtal op.

De Duitse minister van Europese Zaken Michael Roth pleitte woensdag voor een „ad hoc verdelingsmechanisme” voor dergelijke gevallen. Daaraan moeten dan maar alleen de lidstaten meewerken die willen, vindt hij. Hij noemde op Twitter de zwerftocht van de Sea-Watch en de Sea-Eye een „bewijs van armoede voor Europa.”

Harbers stoort zich juist aan het idee van een ad-hocoplossing. Dat gaat volgens hem ten koste van een structurele regeling. „Waar ik me echt druk om maak, is dat het op deze manier niet verder kan gaan in Europa.Dat hebben we vorig jaar zomer al gezien, en toen leek die structurele oplossing nabij. Maar juist omdat er steeds landen zijn die zeggen: laat mensen maar hier komen, gaat die structurele oplossing steeds verder op de lange termijn.”

De afgelopen drie weken waren „geen hoogtepunt” voor Europa, oordeelde eurocommissaris Dimitris Avramopoulos, verantwoordelijk voor migratie. De 49 migranten zaten sinds 22 december vast op twee boten van de Duitse hulporganisatie Sea Watch voor de kust van Malta. Volgens Avramopoulis is zijn team „dag en nacht” bezig geweest met de lidstaten te onderhandelen. Uiteindelijk was er een slechte weersvoorspelling voor donderdag nodig, met storm, om de impasse te doorbreken.

Uiteindelijk worden nu behalve de 49 nog 131 mensen over de acht lidstaten verdeeld. Voor 44 asielzoekers helpt de Europese Unie Malta met terugzending naar Bangladesh, dat als veilig is aangemerkt in de EU. De 78 resterende blijven in Malta.

Volgens Avramopoulos toont het incident opnieuw aan dat de Unie snel een politiek akkoord over nieuwe Europese asielregels nodig heeft. Na een principe-afspraak op de Europese top in juni vorig jaar lukte het lidstaten onder voorzitterschap van Oostenrijk niet de afspraken uit te werken. In afwachting daarvan zijn volgens de Europese Commissie nu “tijdelijke arrangementen” nodig om niet iedere keer opnieuw te moeten onderhandelen. Daarvoor kwam woensdag bijval van de Duitse regering.

Dit artikel is geactualiseerd op 10-01-2019 om 12.20 uur.