Heeft u slecht geslapen vannacht? Ontdek welk type slapeloze u bent

Slapeloosheid Slaaponderzoekers vonden vijf menstypen onder de slapelozen. Misschien kunnen die gerichter worden behandeld.

Illustratie iStock/Bewerking NRC Studio

Eén op de tien Nederlanders heeft last van slapeloosheid. Het is een moeilijk oplosbaar probleem. Een behandeling die bij de een goed werkt, richt bij de ander niets uit. Onderzoekers onder leiding van Eus van Someren van het Nederlands Herseninstituut hebben nu ontdekt dat er ten minste vijf typen slapeloosheid bestaan. Ze denken dat daardoor de mogelijkheden ontstaan voor een betere behandeling. De studie verscheen dinsdag in The Lancet Psychiatry.

Eerder bleek het heel lastig slapeloosheid in categorieën onder te brengen. Psychiaters maakten aanvankelijk onderscheid tussen primaire en secundaire slapeloosheid, waarbij de slapeloosheid in de laatste categorie het gevolg zou zijn van een andere psychiatrische stoornis.

De karaktereigenschappen van de slechte slaper staan aan de basis van de nieuwe indeling, niet hun slaapproblemen. De gegevens voor de studie komen uit het bestand van het Nederlands Slaap Register (www.slaapregister.nl), waarvoor duizenden vrijwilligers vragenlijsten over zichzelf invulden.

De helft van de deelnemers in het Slaapregister had bij een eerste inventarisatie symptomen van slapeloosheid. Ze sliepen per nacht ruim een uur korter dan de controlegroep.

De onderzoekers denken dat het onderscheid tussen de verschillende typen slapeloosheid robuust is. Bij een steekproef onder andere deelnemers aan het Slaapregister werden dezelfde categorieën teruggevonden, en bovendien bleken slapelozen na vijf jaar nog steeds grotendeels tot hetzelfde type te behoren.

Lees ook: Als slapen maar niet lukt, de nachten van mensen met slapeloosheid

Het bestaan van de vijf types zou in de toekomst in een andere groep mensen bevestigd moeten worden, schrijven de onderzoekers. Ze sluiten niet uit dat er uiteindelijk meer dan vijf typen slaapproblemen bestaan. En ze vinden dat het medisch belang van het onderscheiden van subtypen verder gaat dan het effectief behandelen van de slapeloosheid zelf. Slapeloosheid is een grote risicofactor voor het ontstaan van depressies. En omgekeerd zijn psychische klachten vaak een trigger voor slaapproblemen. Als artsen de slapeloosheid effectief kunnen behandelen, kunnen veel andere problemen voorkomen worden, is het idee.

Over mogelijke behandelingen speculeren de onderzoekers alleen. Er is nog niets geprobeerd. Meditatie, die mensen voor het slapengaan kan kalmeren, zou effectief kunnen zijn bij mensen van type 1, 2 en 3. Bij type 3 en 5 zou een behandeling die zich richt op positiviteit goed kunnen aanslaan. Slaapproblemen samenhangend met een nare jeugd komen veel voor bij type 1 en 4 en zouden goed met traumatherapie behandeld kunnen worden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.