Rutte neemt regie ov Randstad op zich

Vertrouwelijk overleg De premier voert rechtstreeks overleg met de vier grote steden over de financiering van grote openbaarvervoerprojecten.

Foto Bart Maat/ANP

Het kabinet en de burgemeesters van de vier grote steden (G4) voeren in het geheim overleg over de financiering van grote openbaarvervoerprojecten in de Randstad. Zelf hebben het Rijk en de steden te weinig geld hiervoor, dus willen ze private investeerders, zoals pensioenfondsen, overhalen mee te betalen.

Ervaring met dergelijke vormen van publiek-private samenwerking (pps) is er op lokaal niveau nauwelijks. Het Rijk onderzoekt nu met Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht hoe samenwerking met private financiële partijen mogelijk is om een aantal grote infrastructurele projecten te realiseren. Het gaat onder meer om het aanleggen van een lightrailverbinding naar de toekomstige wijk de Binckhorst in Den Haag en het doortrekken van de Amsterdamse Noord/Zuidlijn naar Schiphol. Het Rijk en de gemeenten hebben hier onvoldoende geld voor.

Volgende week woensdag is er in Utrecht een overleg van de ‘informele overleglijn G4-kabinet’. Rutte en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) spreken tijdens deze besloten bijeenkomsten rechtstreeks met de burgemeesters en wethouders van de G4 over mobiliteit en woningbouw.

Het overleg moet vier keer per jaar plaatsvinden. Het achterliggende idee is dat de grote opgaven op het gebied van woningbouw, mobiliteit en duurzaamheid in de Randstad alleen kunnen worden opgelost door plannen te maken die verder reiken dan het huidige regeerakkoord, dat loopt tot 2021.

Lees ook: Extra geld voor openbaar vervoer is hard nodig, maar waar vind je dat?

Obstakels wegnemen

Het overleg is onder meer bedoeld om obstakels weg te nemen voor financiële partijen om te investeren in publieke projecten. Zo zouden pensioenfondsen overgehaald moeten worden om geld te stoppen in nieuwe ov-projecten. Het kabinet bekijkt of daartoe wet- en regelgeving aangepast kan worden.

In opdracht van de G4-burgemeesters en het ministerie van Algemene Zaken heeft adviesbureau McKinsey geïnventariseerd wat de mogelijkheden van externe financiering zijn.

In dat advies, Versnelling bekostiging verstedelijking, zijn onder meer de mogelijkheden voor rekeningrijden in kaart gebracht en de invoering van landelijke of lokale belastingregimes om projecten te financieren.

De kiem voor het geheime overleg tussen Rutte en de G4 lag in de formatie van het kabinet-Rutte III, toen de vier burgemeesters langs kwamen bij de onderhandelingstafel met de noodkreet dat de Randstad dreigt dicht te slibben. Afgelopen september was de eerste bijeenkomst, in Amsterdam.

Het is voor het eerst dat mobiliteit en stedelijke ontwikkeling ‘Chefsache’ zijn. Behalve Rutte en Ollongren vaardigt het kabinet in principe geen andere bewindspersonen af naar het overleg. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD), verantwoordelijk voor het mobiliteitsbeleid, schuift volgende week in Utrecht eenmalig aan.

Extra geld hard nodig pagina 10-11

    • Thijs Niemantsverdriet
    • Jos Verlaan