Kabinet: Iran zat vermoedelijk achter twee moorden in Nederland

De liquidaties zijn gepleegd in 2015 en 2017. De ministers Blok en Ollongren baseren zich op informatie van binnen- en buitenlandse inlichtingendiensten.

Een politieafsluiting in 2017 op de plek waar in Den Haag de Iraanse politiek activist Ahmad Mola Nissi werd doodgeschoten. Volgens de AIVD zit Iran waarschijnlijk achter deze moord.
Een politieafsluiting in 2017 op de plek waar in Den Haag de Iraanse politiek activist Ahmad Mola Nissi werd doodgeschoten. Volgens de AIVD zit Iran waarschijnlijk achter deze moord. Foto ANP

Inlichtingendienst AIVD heeft sterke aanwijzingen dat Iran achter twee moorden zit die de afgelopen jaren in Nederland zijn gepleegd. Dat hebben de ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) dinsdag bekendgemaakt.

Volgens de AIVD heeft Iran waarschijnlijk de hand gehad in liquidaties in Almere (2015) en in Den Haag (2017). De slachtoffers van beide moorden waren Nederlanders van Iraanse komaf, en tegenstanders van het regime in Teheran. “Het kabinet vindt dat dergelijke vijandige acties de Nederlandse soevereiniteit op flagrante wijze schenden en onaanvaardbaar zijn”, schrijven Blok en Ollongren aan de Tweede Kamer. Iran ontkent elke betrokkenheid. Javad Zarif, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, reageert via Twitter op de mogelijke sancties:

“Europeanen, waaronder Denemarken, Nederland en Frankrijk, verlenen onderdak aan leden van de Iraanse Volksmoedjahedien - die 12.000 Iraniërs doodden, en Saddams misdaden tegen de Iraakse Koerden ondersteunden - en andere terroristen die onschuldige Iraniërs vanuit Europa vermoorden. Het beschuldigen van Iran ontslaat Europa niet van de verantwoordelijk voor het herbergen van terroristen.”

De EU stelde dinsdag naar aanleiding van de mogelijke Iraanse liquidaties, sancties in tegen twee Iraniërs en tegen het Iraanse ministerie van Inlichtingen en Veiligheid. Brussel nam dat besluit op voorspraak van Nederland.

‘Duidelijk signaal’

Het kabinet wist vorige zomer al van de vermoedelijke Iraanse betrokkenheid bij de moorden. In juni riep Nederland de Iraanse ambassadeur ter verantwoording. Ook werden twee diplomaten die op de ambassade werkten uitgezet. Dat gebeurde niet omdat het duo betrokken was bij de liquidaties, maar als “duidelijk signaal” aan Iran, aldus Blok en Ollongren.

Iran verwees toen ook naar de aanwezigheid van Iraanse Volksmoejahedien in Nederland. De Nederlandse regering zou zich moeten houden aan haar “internationale verplichtingen om terroristische elementen te arresteren en berechten”, reageerde Teheran destijds.

De verdenking tegen Iran werden niet eerder naar buiten gebracht, omdat Nederland bezig was om samen met andere Europese landen maatregelen te treffen tegen het land. Die leidden uiteindelijk tot de dinsdag afgekondigde sancties. Twee andere EU-staten die Iran wilden aanpakken, waren Frankrijk en Denemarken. Deze landen zouden ook te maken hebben gekregen met - mislukte - Iraanse liquidatiepogingen.

Twitter avatar DickSchoof DickSchoof Dat het Iraans regime waarschijnlijk twee tegenstanders heeft vermoord in Nederland is ongehoord. Belangrijk dat de AIVD inlichtingenonderzoek doet naar Iraanse acties en het kabinet daarover informeert. https://t.co/qP4RL58hq1

Directeur-generaal van de AIVD Dick Schoof zei dinsdag dat “de Iraanse betrokkenheid bij de liquidaties het belang onderstreept” van het onderzoek dat de dienst doet naar “de intenties van het Iraanse regime”. Volgens de AIVD is bekend dat Iran “indirect personen gebruikt voor acties in het buitenland”. Meer wil de dienst niet kwijt over de handelswijze van de Iraniërs.

Noffel

Een van de moorden die volgens de AIVD zijn gepleegd in opdracht van Iran, is mogelijk georganiseerd door de Nederlandse beroepscrimineel Naoufal F., alias Noffel. Justitie opende vorig jaar augustus een onderzoek naar de betrokkenheid van Noffel bij de liquidatie van de Nederlandse Iraniër Mohammad Reza Kolahi Samadi.

Lees meer over de moord op Nissi: Verplaatst het conflict tussen Iran en de VS zich nu naar Nederland?

Samadi (56) werd in 2015 doodgeschoten in de Almeerse woonwijk waar hij onder een schuilnaam was beland na een vlucht uit Iran. In zijn thuisland was Samadi ter dood veroordeeld wegens betrokkenheid bij een aanslag op het hoofdkwartier van de regeringspartij. Het OM maakte eerder al bekend dat Iran mogelijk achter de moord zat. De mannen die de moord zouden hebben gepleegd, deden dat volgens het OM puur voor het geld. Ze zouden niet hebben geweten waarom Samadi dood moest.

Ook het slachtoffer van de andere vermoedelijke Iraanse liquidatie, de 52-jarige Ahmad Mola Nissi, was actief in het verzet tegen het streng-islamitische bewind in Teheran. Hij was de politiek leider en oprichter van de ASMLA, een strijdbeweging die opkomt voor de rechten van een Arabische minderheid in het zuidwesten van Iran. Na een mislukte opstand tegen het regime in 2005 kwam Nissi naar Nederland. Twee jaar geleden stierf hij bij een moordaanslag voor de deur van zijn huis in de Haagse wijk Bezuidenhout.

    • Vincent Sondermeijer