Foto Ian Langsdon/EPA

Marine Le Pen

Marine Le Pen is niet meer alleen tégen: ‘We kunnen de EU radicaal veranderen, van binnenuit’

Interview Marine Le Pen De uiterst rechtse Franse politica Marine Le Pen kijkt vol vertrouwen uit naar de Europese verkiezingen in mei.

Voor eurosceptici is het „niet langer de keuze tussen weggaan of je onderwerpen”, zegt Marine Le Pen. In het debat dat de Britten voeren over de Brexit, leken dit de enige opties. Buigen of barsten. „Maar eindelijk is er een deur opengegaan. Voor het eerst is er een perspectief dat we de manier waarop Europa functioneert radicaal kunnen veranderen, van binnenuit.”

In een gesprek met een handvol buitenlandse journalisten in Parijs kijkt de uiterst rechtse Le Pen vol vertrouwen naar de Europese verkiezingen in mei. Ze is optimistisch over de kansen voor haar eigen partij: ze maakt volgens peilingen een goede kans in Frankrijk de grootste partij te worden, met boven de 20 procent daar. Maar ook over de kansen van een alliantie van nationale partijen die de „supranationale Europese Unie”, die „veel weg heeft van een gevangenis”, zal proberen terug te brengen tot een „alliantie van naties”. De EU van binnenuit uithollen, dat is het doel.

De voorbereidingen voor zo’n alliantie zijn in volle gang. Er zijn posters gemaakt waarop Le Pen samen staat met Matteo Salvini, de succesvolle leider van de Italiaanse Lega en de sterke man in het populistische kabinet dat een half jaar geleden aan de macht is gekomen in Rome. Volgens Le Pen zullen er komend voorjaar „zeker twee” gezamenlijke optredens zijn van haar met Salvini en Europese gelijkgezinden. Ze zegt dat „verkiezingsuitslagen in Hongarije, Oostenrijk, Italië, Tsjechië, Zweden en Finland een nieuw perspectief bieden. De kloof is niet meer die tussen rechts en links, maar die tussen globalisten en ‘nationalen’. We kunnen, gezien het grote aantal landen dat nu politieke krachten heeft met dezelfde wensen als wij de natuur van de Europese Unie radicaal veranderen. De EU kan niet blijven functioneren zoals nu. Ze moet stoppen met de voortdurende vlucht naar voren. We moeten op de een of andere manier soevereiniteit teruggeven aan de naties.”

Welke partijen horen bij zo’n eurosceptische alliantie? U heeft eerder de Lega uit Italië genoemd en de Oostenrijkse Vrijheidspartij FPÖ.

„Er zijn heel wat bewegingen die vinden dat we terug moeten naar de natie als belangrijkste plaats voor democratie en bescherming van het volk. We zoeken onze vrienden niet uit op basis van hun omvang, maar op basis van de wil echt iets te veranderen. Ik heb Salvini ontmoet toen de Lega op 4 procent stond. Nu hebben ze 36 procent in de peilingen.”

En Vox, de uiterst rechtse Spaanse partij die in de regionale verkiezingen in Andalusië in één keer een sensationele 10 procent haalde?

„We steunen onze vrienden van Vox met al onze kracht.”

Wie is uw partner in Nederland?

„In Nederland is het Wilders en blijft het Wilders.”

Lees ook: Baudet sluit samenwerking met Marine Le Pen uit

En niemand anders?

„Er zijn mensen die zeggen dat ze hetzelfde willen doen als wij. Maar ik kijk naar de daden. (Oud-president) Sarkozy nam ook delen van ons programma over, maar hij zei het één en deed het ander. De verleiding voor ‘het systeem’ is groot om avatars te laten opkomen die kiezers wegleiden van bewegingen die het beleid écht zullen veranderen als ze aan de macht komen.”

Steve Bannon, de ideoloog van Donald Trump, zou ook graag meedoen.

„Hij biedt een forum voor discussie. Maar wij hebben geen Amerikaans advies nodig over hoe we Europa moeten hervormen.”

Op de vraag hoe een Europa als „alliantie van naties” eruit zou zien, verwijst Le Pen eerst naar het ruimtevaartprogramma Ariane en naar Airbus als een Europese vliegtuigfabrikant. „Dat zijn geen baby’s van de Europese Unie, maar van het Europa van de naties. Daar verandert niets.”

Op economisch gebied herhaalt ze haar kritiek op vrijhandel en haar pleidooien voor meer beschermde, lokale productie. Ze zou landbouwsubsidies willen verschuiven van de grote naar de kleinere boerenbedrijven, „want die vormen de Franse identiteit”. Het populaire Erasmus-programma blijft in Le Pens Europa: „Iedereen wil dat.”

En al die projecten dan die mede zijn gefinancierd door de Europese Unie, van wegen en spoorlijnen tot hulp voor startups en programma’s om meer vrouwen aan het werk te krijgen?

„Wat is het idee erachter? Probeert de EU zo mensen te kopen? De ironie ervan is dat dit allemaal ons eigen geld is. We geven miljarden euro’s meer aan de EU dan we terugkrijgen. En dan zouden we dankbaar moeten zijn?”

Le Pen, die in de presidentscampagne vorig jaar nog fel anti-euro was, zegt dat ze heeft geleerd van haar fouten. Symbolisch daarvoor, zegt ze, is de naamsverandering. Niet meer Front National (als een front tégen iets), maar Rassemblement National (als een verzameling mensen om samen iets te veranderen). In haar woorden: „Weg met het totalitaire Europa dat alles uniform maakt, waar de grenzen verdwijnen en je niet alleen je bevoegdheden over je begroting, maar ook je cultuur en identiteit moet opgeven.”

Op de vraag of de onderlinge verschillen in de gegroeide groep eurosceptici niet te groot zijn voor gezamenlijke actie, antwoordt Le Pen laconiek: „De kloof tussen globaliseren en nationalisten bedreigt de fundamenten van veel traditionele politieke partijen. En die komen niet allemaal als vanzelfsprekend in dezelfde groep.’’

Lees ook deze column van Caroline de Gruyter: Nieuwe trend in Europa: geen exits meer