Justitie onderzoekt gronddeal NS vanwege mogelijke omkoping

Het vervoersbedrijf zelf wordt nergens van verdacht, benadrukt justitie. Het onderzoek richt zich op betrokken vastgoedhandelaren.

Een trein in de buurt van Utrecht Centraal.
Een trein in de buurt van Utrecht Centraal. Foto Remko de Waal/ANP

Het OM onderzoekt of er bij een gronddeal in 2014 van vervoersbedrijf NS met vastgoedhandelaren sprake was van omkoping. Dat bevestigt justitie dinsdag naar aanleiding van berichtgeving in het AD. De deal kwam vorige maand al in het nieuws, toen bleek dat die indirect had geleid tot een onnodige miljoenenuitgave voor spoorbeheerder ProRail.

Justitie verdenkt twee betrokkenen bij de deal van niet-ambtelijke omkoping, oftewel het aannemen of betalen van steekpenningen. Ze zijn nog niet officieel in staat van beschuldiging gesteld. Een woordvoerder van het OM benadrukt dat op NS en ProRail zelf geen verdenkingen rusten. Wie de verdachte personen zijn, kan zij niet zeggen.

De deal in kwestie betrof 645 hectare grond naast het spoor, waar eigenaar NS graag vanaf wilde omdat het onderhoud erg duur was. Twee bedrijven, Rail Side en Bakkhe, dongen mee naar de percelen. Bakkhe won, kreeg de grond én ontving een bonus van 6,7 miljoen euro.

Volgens het AD bestaat bij betrokkenen het vermoeden dat een toenmalige aandeelhouder van Rail Side informatie over het bod van zijn bedrijf heeft toegespeeld aan Bakkhe, waardoor die laatste firma de aanbesteding won. Justitie kon dat dinsdag niet bevestigen. De aandeelhouder heeft tegenover het AD de beschuldigingen ontkend. De eigenaar van Bakkhe kon geen reactie geven aan NRC.

ProRail sloeg aanbod af

De NS stond niet alleen grond af aan Bakkhe. In een andere deal lukte het ook Rail Side grote lappen grond rond het spoor, zo’n 1.300 hectare, te bemachtigen. Net als Bakkhe kreeg Rail Side 6,7 miljoen euro mee van de NS. Beide bedrijven moesten dat geld gebruiken voor het onderhoud van de percelen.

Uiteindelijk maakten Bakkhe en Rail Side grote winst op de grond. ProRail bleek het terrein nodig te hebben voor werkzaamheden en betaalde Bakkhe en Rail Side in 2017 en 2018 respectievelijk 15 en 18 miljoen euro voor de percelen. Pijnlijk voor de spoorbeheerder, want NS had ProRail de grond aangeboden vóór het in gesprek ging met Bakkhe en Rail Side. ProRail had toen echter geen interesse.

Lees ook: Miljoenenverkwistingen door spanningen tussen NS en ProRail

Een woordvoerder zei vorige maand tegen NRC dat NS ProRail “een miljoenenbedrag” had gevraagd voor de grond. ProRail was volgens hem “zeer verbaasd” dat NS de percelen later voor niets weggaf aan Bakkhe en Rail Side. NS bevestigde die lezing toen. Het bedrijf zei ook dat het ProRail bewust niet uitnodigde voor de overnamegesprekken met Bakkhe en Rail Side. “Zij lieten eerder weten niet geïnteresseerd te zijn”, aldus een woordvoerder van NS.

    • Vincent Sondermeijer