Recensie

Recensie Film

In het brein van een extreme bergbeklimmer

Documentaire De docu ‘Free Solo’ volgt met spectaculaire beelden de extreme klimmer Alex Honnold. Samenleven met iemand die geen angst kent, moet hels zijn.

Zonder touwen: Alex Honnold in actie.
Zonder touwen: Alex Honnold in actie.
    • Sabeth Snijders

Een van de cameramannen in de documentaire Free Solo durft op een bepaald moment niet meer door zijn lens kijken. Met reden: hij zoomt in op de 31-jarige rotsklimmer Alex Honnold die enkele honderden meters boven de grond tegen de rotswand El Capitan hangt. Honnold probeert als eerste ‘free solo’ – dus in z’n eentje en zonder touwen of beveiliging – de top te bereiken van de 900 meter hoge granieten muur in het Yosemite National Park. Soms is een minuscule oneffenheid het enige wat hij heeft om zich vast te houden en niet naar beneden te storten. De filmcrew beseft dat ze mogelijk het einde van de wereldberoemde klimmer aan het vastleggen zijn.

Honnold staat bekend als ‘free solo climbing’-genie; een levensgevaarlijke tak van de klimsport. De filmmakers volgden hem in 2017 tijdens de beklimming van ‘El Cap’, maar brengen ook zijn minutieuze voorbereiding en verkenning van de rotswand in de voorgaande maanden in beeld. Het levert prachtige, duizelingwekkende beelden op – vaak met drones gefilmd. Geregeld doen de shots van een klimmende Honnold – mét en zonder touwen – de maag lichtelijk omdraaien. Zelfs als je weet dat het hem uiteindelijk zal lukken, dankzij de talloze nieuwsberichten die eerder over hem zijn verschenen.

Maar de documentaire is meer dan een simpele registratie van een extreme sportprestatie. Er wordt ook geprobeerd om een kijkje te geven in Honnolds geest. En vrij vruchteloos onderzocht waar het verlangen van deze vriendelijke einzelgänger vandaan komt om missies te ondernemen die voor de buitenwereld quasi-suïcidaal overkomen.

Er komen uiteenlopende antwoorden voorbij, waar vaak wat vluchtig overheen wordt gestapt. Zo blijkt dat Honnolds amygdala – het centrum in de hersenen wat verantwoordelijk is voor angst – niet reageert op normale prikkels. Ook zijn kindertijd komt ter sprake, waarin weinig openlijke affectie bestond, mede door een vader met Asperger. Het lijkt Honnolds huidige verhouding tot zijn naasten te beïnvloeden. Zo heeft hij in de periode van de documentaire zijn serieuste relatie ooit. Tegelijkertijd verklaart hij zonder met zijn ogen te knipperen dat hij het zich niet kan inbeelden dat zijn dood een probleem zou kunnen vormen voor zijn geliefde.

Lees ook het interview met Alex Honnolds: ‘Je doet het perfect, of je sterft’

Zowel de makers als Honnolds omgeving lijken in de film te accepteren dat ze zijn persoonlijke keuzes niet kunnen of mogen beïnvloeden. Maar door verschillende beelden in de film – zoals de wegkijkende cameraman – vraag je je als kijker continu af hoe naar deze docu zou worden gekeken als deze ‘extreem coole klim’ minder goed was afgelopen. Het maakt Free Solo tot een beeldschone, maar ongemakkelijke kijkervaring, die niet alleen een fenomenale prestatie in beeld brengt, maar ook hoe moeilijk het moet zijn om te leven met iemand zonder angst.