Opinie

Gereformeerden passen terughoudendheid en respect voor lhbtiq+

Nashville-verklaring

Commentaar

Schijnbaar uit het niets is nu ook in Nederland, opnieuw, een controverse losgebarsten over het bestaansrecht van homoseksuelen, en biseksuelen, transgenders, interseksuelen en queers, kortom iedereen die niet zou passen in het traditionele onderscheid tussen de geslachten. En de religieuze norm dat seksualiteit is voorbehouden aan paren van verschillend geslacht. Aanleiding is het bekend worden, afgelopen vrijdag, van de ondertekening door ruim tweehonderd veelal bevindelijk gereformeerde predikanten en voorgangers van de Nederlandstalige versie van de zogeheten Nashville-verklaring omtrent ‘bijbelse seksualiteit’. Het gaat hierbij om een document, oorspronkelijk opgesteld door fundamentalistische Amerikaanse christenen, waarin homoseksualiteit nog eens ondubbelzinnig wordt afgewezen – en wordt voorgesteld als onreine aandoening die echter kan worden genezen.

Afkeurenswaardig, maar niks nieuws onder zon. Eigenlijk ook niet dat onder die verklaring ook de naam staat van SGP-leider Kees van der Staaij. Zijn partij heeft er sinds de oprichting geen geheim van gemaakt de Bijbel in veel opzichten letterlijk te nemen, met name waar het bijvoorbeeld de positie van de vrouw betreft (ondergeschikt aan de man), de doodstraf (voor) en homoseksualiteit (je mag het zijn maar je mag het niet doen). En, voor zover die archaïsche principes binnen de constitutionele grenzen worden beleden, is dat het goede recht van die partij.

Anders dan in de Verenigde Staten vinden de onverdraagzame maatschappijopvattingen die de verklaring ademt weinig steun in de Nederlandse samenleving. Dat bleek maandag ook uit afkeurende geluiden uit alle hoeken en gaten van het land.

Toch is dat geen reden om op de lauweren te rusten van de seculiere samenleving, waar het humanistische mensbeeld gangbaar is. Nederland was in 2001 het eerste land ter wereld waar stellen van gelijk geslacht konden trouwen. Dat was een belangrijke mijlpaal in de emancipatie en gelijkstelling van homoseksuele burgers. Geheel conform ook aan het grondwettelijk vastgelegde gelijkheidsbeginsel. Dat beginsel is niet zonder betekenis voor alle burgers om ongehinderd te kunnen leven in Nederland, volgens de eigen geaardheid en individuele voorkeuren. Bovendien is dit beginsel de maatschappelijke norm die ook door aanhangers van de verschillende geloofsgemeenschappen dient te worden gerespecteerd.

Dat aan die norm nu geknaagd wordt, betekent dat oplettendheid geboden blijft. Daarom is het ook goed dat het OM toetst of de verklaring mogelijk strafbaar is, bijvoorbeeld wegens het aanzetten tot haat. Daarom is het ook nodig dat de norm in de Tweede Kamer nog een keer ondubbelzinnig wordt bevestigd.

Maandag werd er mogelijk om politiek-tactische redenen nog een beetje voorzichtig om de SGP heen gedraaid. Door minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie, D66) bijvoorbeeld, die de opstelling van de SGP „een stap terug” noemde. Dat had vanuit haar portefeuille duidelijker gekund.

En Van der Staaij zelf poseerde in de talkshow Jinek als slachtoffer: „Mag je nog christen zijn in Nederland, gewoon op de klassieke manier?” Zo probeerde hij een beetje te opzichtig de rollen om te draaien. Geen misverstand: de vrijheid van meningsuiting geldt ook voor de mannenbroeders van de SGP. Maar op het moment dat zij de zaken vals voorstellen, bijvoorbeeld door te spreken van een ‘transgenderideologie’, dan hebben zij ook recht op stevige tegenspraak. Al was het maar om al diegenen te steunen die op een kwetsbare leeftijd op zoek zijn naar antwoorden op vragen rond seksualiteit en gender.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.