Opname van gesprek met Peter R. de Vries schaadt verdediging Holleeder

Georganiseerde misdaad Op een nieuwe bandopname praat Willem Holleeder een uur lang met Peter R. de Vries over zijn positie in de onderwereld en details waarover hij in de rechtbank niet wilde praten. „Er zijn hogere machten.”

De gespreksopname is in april 2011 gemaakt, kort nadat Holleeder een vertrouwelijke brief aan Peter R. de Vries had gestuurd.
De gespreksopname is in april 2011 gemaakt, kort nadat Holleeder een vertrouwelijke brief aan Peter R. de Vries had gestuurd. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het Openbaar Ministerie heeft een gespreksopname toegevoegd aan het dossier in de strafzaak tegen Willem Holleeder, die wordt verdacht van het orkestreren van vijf liquidaties. Het gaat om een opname van een gesprek tussen Holleeder en journalist Peter R. de Vries dat ruim een uur duurt. De opname raakt de geloofwaardigheid van Holleeder omdat hij tegen de rechtbank heel stellig bepaalde details ontkent die volgens de opname toch gebeurd zijn.

De door NRC beluisterde gespreksopname is in april 2011 gemaakt, kort nadat Holleeder een vertrouwelijke brief aan Peter R. de Vries had gestuurd. In deze brief schetst Holleeder zijn eigen positie in de Amsterdamse onderwereld en zijn verhouding tot een aantal andere hoofdrolspelers tijdens een conflict over crimineel geld dat was geïnvesteerd bij de vastgoedbaron Wim Endstra.

Behalve de gespreksdeelnemers wist niemand van het bestaan van de brief toen Peter R. de Vries er in het voorjaar van 2018 over begon tijdens een getuigenverhoor in de strafzaak. Een kopie van Holleeders brief, die door het OM als „zeer belastend” werd gekwalificeerd, is daarna in het strafdossier terechtgekomen. Volgens het OM „schreeuwt” de brief om een toelichting, maar Holleeder weigert met een beroep op zijn zwijgrecht vragen over de brief te beantwoorden. De opname is zo bijzonder omdat Holleeder tijdens het gesprek met De Vries uitweidt over bepaalde gebeurtenissen en details waarover hij geen vragen wilde beantwoorden.

Bedreiging

In het begin van het gesprek legt Holleeder aan De Vries uit dat hij vreest voor zijn leven. Hij ziet de opname als een „codicil” voor het geval hij „een onnatuurlijke dood sterft”. De bedreiging is volgens Holleeder afkomstig van de advocaat van Dino S., een voormalige onderwereldpartner met wie Holleeder sinds eind 2005 is gebrouilleerd. De advocaat, Bénédicte Ficq, zou Holleeder in 2011 via diens advocaat Stijn Franken te kennen hebben gegeven dat hij in de zaak van Dino S. zou worden opgeroepen als getuige. Franken zegt op de opname dat hij door dit verzoek „onaangenaam verrast” werd. Holleeder zegt op de band dat hij onder druk is gezet om „een valse verklaring ten nadele van zichzelf” af te leggen om Dino S. te ontlasten. Holleeder spreekt van „maffiapraktijken door een advocaat”. Volgens Ficqs collega Nico Meijering heeft Astrid Holleeder al vele malen verklaard dat haar broer alles aangrijpt om „met leugens vooruit te verdedigen”. Dat is nu weer het geval volgens Meijering. „Zorgelijk is wel dat Franken zich laat meeslepen, nu hij als geen ander wist dat het onzin was.”

Holleeder, die op dit moment zijn straf uitzit voor de afpersing van onder anderen Wim Endstra, herhaalt in de opname regelmatig dat hij vreest voor zijn leven als hij vrijkomt. „Soms moet je je plek weten.” Hier speelt volgens hem „een hogere macht waar niemand aan kan tippen.” Opvallend is dat Holleeder vertelt dat hij vanuit de gevangenis „cryptisch” over de kwestie heeft gesproken met zijn familie.

Holleeders advocaat Franken lijkt het verzoek van Ficq namens Dino S. ook als bedreigend te ervaren. Het opgenomen gesprek tussen Holleeder en De Vries is gevoerd via zijn kantoortelefoon. Op de opname is te horen dat Franken beaamt dat die zogeheten vertrouwelijke advocatenlijn eigenlijk niet mag worden gebruikt voor gesprekken met een journalist zoals De Vries. Franken reageert nu niet vanwege zijn geheimhoudingsplicht.

Vanwege het vertrouwelijke karakter van het gesprek vraagt Holleeder aan De Vries om het gesprek alleen vrij te geven als hij „een onnatuurlijke dood” zou sterven. Peter R. de Vries voelt zich niet meer gebonden aan die afspraak sinds hij door Holleeder met de dood is bedreigd. De Heinekenontvoerder is daarvoor in 2014 veroordeeld. Ook speelt volgens De Vries mee dat Holleeder hem een leugenaar heeft genoemd die samen met de zussen Astrid en Sonja Holleeder een verhaal in elkaar zou hebben gedraaid.

Uiteindelijk heeft Holleeder geen gehoor gegeven aan het verzoek van de advocaat van Dino S. Dino S. is in 2017 door het gerechtshof in Amsterdam tot levenslang veroordeeld voor twee moorden waarvoor Holleeder nu terechtstaat. Opmerkelijk aan de uitspraak van het hof is de conclusie dat Holleeder en Dino S. lid zijn geweest van dezelfde criminele organisatie.

Driemanschap

In het gesprek vertelt Holleeder in detail over zijn veelbesproken contacten met Dino S. en Stanley Hillis, die begin 2011 is geliquideerd. Vastgoedbaron Endstra, die tot zijn liquidatie in 2004 een hoofdrol speelde in de onderwereldvete over geld dat bij hem was ondergebracht, stelde in het jaar voor zijn dood dat Hillis, Holleeder en Dino S. een driemanschap vormden dat het voor het zeggen had in de Amsterdamse onderwereld.

Het OM gaat nu een stap verder en stelt dat Holleeder samen met deze twee mannen lid was van een criminele organisatie die zich richtte op het uitvoeren van liquidaties. Holleeder ontkent het bestaan van een driemanschap. Tijdens de behandeling van zijn zaak – sinds februari vorig jaar – heeft hij de rechtbank verteld dat hij bevriend is geweest met Dino S. maar niets wist van diens criminele handel. Ook Stanley Hillis kende Holleeder naar eigen zeggen wel uit het criminele milieu maar ook met hem heeft hij nooit zaken gedaan.

Op de opname van het gesprek met De Vries geeft Holleeder echter toe dat hij samenwerkte met Hillis en Dino S. Holleeder zegt dat Hillis 10 miljoen van Endstra tegoed had, en Hillis heeft geholpen dat terug te krijgen. De rechtbank oordeelde uiteindelijk dat Holleeder 17 miljoen euro heeft afgeperst van Endstra. Dat geld kwam terecht bij vastgoedondernemer Jan-Dirk Paarlberg, een oud-zakenpartner van Endstra. Holleeder heeft Paarlberg in verband hiermee een keer onaangekondigd opgezocht in Londen. „Ik heb hem hierover aangesproken in de wc van hotel Dorchester”, vertelt hij tegen De Vries. Volgens De Neus heeft hij niet gedreigd maar kan hij achteraf wel begrijpen dat dat gesprek als bedreigend is ervaren. Overigens heeft Paarlberg altijd ontkend dat hij betrokken is geweest bij het witwassen van crimineel geld. Recent zei hij in reactie op uitspraken van Astrid Holleeder dat hij Holleeder nooit heeft ontmoet.

Op de gespreksopname stelt Holleeder dat Paarlberg ten onrechte is veroordeeld voor het witwassen van het geld dat Endstra moest afstaan. „Die man is zo bang dat hij niet durft te vertellen hoe het zit. Dat is gewoon zielig. Hij is onschuldig.” Het OM bevestigt dat De Vries volgende week maandag gehoord wordt als getuige. Sander Janssen, de huidige advocaat van Holleeder, wil niet reageren.

    • Jan Meeus