Margriet van der Linden.

Foto Andreas Terlaak

Margriet van der Linden: ‘De Nashville-verklaring is voor mij niets nieuws’

Nashville-verklaring Een conservatief, christelijk pamflet leidt tot hevige kritiek. Tv-presentator Margriet van der Linden, zelf afkomstig uit een streng protestants milieu, zag een dominee uit haar vroegere kring op de lijst van ondertekenaars staan.

Margriet van der Linden geldt als boegbeeld voor homoseksueel Nederland. Ze schreef een coming-of-age-roman over haar streng protestantse jeugd in de Biblebelt, De liefde niet (2015). Voor haar recent uitgezonden tv-serie How to be gay (KRO-NCRV) interviewde zij homo’s en lesbo’s over de hele wereld. Ook in haar talkshow M kwamen, vergeleken met andere talkshows, vaak homo’s en lesbo’s aan het woord. Van der Linden maakt zich hard voor hun emancipatie en zichtbaarheid.

De veel bekritiseerde Nashville-verklaring is voor haar „niets nieuws”, zegt zij. „Maar het is wel weer wat als je het zo leest én opvallend dat die van oorsprong Amerikaanse verklaring door bevindelijke mannen van christelijk Nederland moet worden ondertekend. Voor wie is deze verklaring bedoeld? Voor mij, voor homo’s in het algemeen? Voor seculier Nederland? Voor homo’s binnen bevindelijke kring? Of voor zichzelf?”

Wat denkt u zelf?

„Ik denk het laatste. Deze mannenbroeders dienen vooral zichzelf, met hun ronkende verklaringen en vrome gelaat. De discussie over homoseksualiteit is binnen christelijke kring geen gemakkelijke, deze orthodoxen – fundamentalisten zo je wilt – eisen nu veel ruimte en aandacht op, maar zij vertegenwoordigen niet de breedte van christelijk Nederland, waar stapje voor stapje ook ten aanzien van lhbt-kwesties her en der vooruitgang is geboekt. Daar zit de crux.”

De ondertekenaars vormen, kortom, een marginale groep. Maakt dat de verklaring zelf niet marginaal?

„Nee. De impact van deze verklaring op het leven van een mens, zeker een kind in diezelfde kring, is enorm en in de meeste gevallen verwoestend. Een ding is van belang: dit is geen folklore of zo. Mag ik in herinnering roepen dat de voltallige VVD-fractie de weigerambtenaar terugstemde om de SGP te paaien als gedoogpartner? En onlangs stemde het congres van de ChristenUnie maar weer eens tegen het huwelijk tussen partners van het gelijke geslacht.”

Als lesbische vrouw groeide u zelf op in een streng protestantse omgeving. Hoe belangrijk is een helpende hand in zo’n geval?

„Ik weet bijna niet waar ik moet beginnen om uit te leggen wat het belang is van mensen die de hand reiken aan degenen die worstelen met hun geaardheid en in eigen kring niet geaccepteerd worden – en wier levensstart ingewikkeld is. In gevallen van geestelijke nood en de roep om pastorale hulp wordt vaak gekeken naar de dominee. Toen ik uit de kast kwam, was er natuurlijk ook een dominee in mijn kring. Ik heb gewacht met uit de kast komen toen ik me enigszins veilig dacht te voelen, los van dat ik haast stikte door dat beklemmende geheim. Ik was sterk genoeg om geen gebruik te maken van de folders die ik kreeg van christelijke praatgroepen om ervanaf te komen. Ik heb de dominee ver bij me vandaan gehouden. Vandaag trof ik zijn naam aan op de lijst.”

Pijnlijk. En toch zijn er ook mensen, zoals cabaretier Claudia de Breij, die zeggen: ‘Ik kan deze onzin zó niet serieus nemen.’

„Ik denk dat ze met lange tanden denkt aan het mogelijke tweede kopje koffie met Kees van der Staaij [De Breij haalde enkele jaren geleden hard uit naar de SGP-voorman, toen die had gezegd dat de niet-biologische moeder van een lesbisch stel niet moet worden erkend als moeder, red.]. Neem deze onzin maar wél serieus. En dat doet Claudia, want wij voeren daar vaak gesprekken over.”

Lees ook ons eindejaarsinterview met Margriet van der Linden: ‘Je bent bang dat het nóóit meer goed komt’

Van der Staaij is een van de ondertekenaars. Hij zei in een reactie op de kritiek: ‘De SGP heeft er nooit een geheim van gemaakt te staan voor de Bijbelse noties over huwelijk, gezin en seksualiteit. In lijn daarmee heb ik aangegeven dat ik me kan vinden in de strekking van de Nashville-verklaring.’ Hij blijft achter de verklaring staan.

„De ondertekenaars zien in voortschrijdende emancipatie een omgekeerd godsbewijs, of het nou de veranderende positie van de vrouw is – binnen en buiten de kerk – of de positie van homo’s. Daarin zien zij het werk van de duivel, dus indirect versterkt dat hun positie om vast te houden aan die standpunten, zij hangen de zuivere leer aan.”

Het Openbaar Ministerie gaat de Nashville-verklaring beoordelen op eventuele strafbaarheid. Een goede zaak?

„Laat het OM maar onderzoeken of de verklaring in strijd is met de beginselen in de Grondwet, en welke beginselen zwaarder wegen.”