Enschede voelt zowel haat als liefde voor vuurwerk

Na de vuurwerkramp Juist in Enschede werd actief werk gemaakt van een dialoog over vuurwerk. Vrij van incidenten bleef de stad niet.

Misschien nog wel meer dan elders splijt vuurwerk de Enschedeërs. Een deel zal er nooit meer van kunnen genieten, na de ramp bij een vuurwerkopslag in 2000 waarbij 23 mensen om het leven kwamen en een woonwijk verwoest werd.
Misschien nog wel meer dan elders splijt vuurwerk de Enschedeërs. Een deel zal er nooit meer van kunnen genieten, na de ramp bij een vuurwerkopslag in 2000 waarbij 23 mensen om het leven kwamen en een woonwijk verwoest werd. Foto Floris Kayim

Het spandoek was metersgroot en bedekte een groot deel van de gevel van het stadskantoor in Enschede. In grote letters: ‘Oud en Nieuw vier je met begrip voor elkaar.’ Er was een website (enschedeviertoudennieuw.nl) en een Facebookpagina. Er kwamen posters en folders. Op scholen werden veiligheidspakketjes uitgedeeld, met onder meer een vuurwerkbril en een aansteeklont.

Een cultuuromslag, dat moest de grootschalige vuurwerkcampagne van de gemeente Enschede bewerkstelligen. Het doel: een jaarwisseling met minder overlast en minder slachtoffers.

Misschien nog wel meer dan elders splijt vuurwerk de Enschedeërs. Een deel zal er nooit meer van kunnen genieten, na de ramp bij een vuurwerkopslag in 2000 waarbij 23 mensen om het leven kwamen en een woonwijk verwoest werd. Maar evengoed kent Enschede vele vuurwerkliefhebbers, die de jaarlijkse traditie absoluut niet willen missen. Voor- en tegenstanders houden elkaar ongeveer in evenwicht, blijkt uit inventarisaties door de gemeente.

Lees ook: Overal in Nederland worstelen gemeenten met vuurwerk

Stadsdialoog

Juist in Enschede werd actief een poging gedaan de kloof tussen voor- en tegenstanders te overbruggen. In 2017 besloot de gemeente een zogeheten Stadsdialoog Vuurwerk te organiseren. Honderden inwoners gingen met elkaar in gesprek over de vraag hoe „wij als Enschedeëers in de toekomst omgaan met vuurwerk”. Het leidde tot een ‘burgerbesluit’. Drie voorstellen werden aangenomen en uitgevoerd: een stadsbrede campagne, voorlichting op scholen en vuurwerkvrije zones. Naast verplichte vuurwerkvrije zones, kwamen er ‘vrijwillige vuurwerkvrije zones’ en ‘gewenste vuurwerkvrije zones’, „openbare gebieden waar het gewenst is liever geen vuurwerk af te steken”.

Vorige jaarwisseling werden de eerste stappen gezet, dit jaar werd de campagne verder uitgerold. Maar al afgelopen najaar leek het vuurwerkbestand uit elkaar te vallen. In de regionale krant Tubantia had een van de leden van de ‘monitorgroep vuurwerkdialoog’ felle kritiek op het volgens hem veel te geringe aantal vuurwerkvrije zones dat de gemeente instelde. Anderen uit de monitorgroep bestreden dat en stelden dat voor een cultuurverandering nu eenmaal een langere adem nodig is.

Vrij van incidenten bleef Enschede dit jaar niet. Begin december werd 2.600 kilo illegaal vuurwerk in een pand in Enschede-Zuid aangetroffen. Zondagavond brandde een benedenwoning volledig uit, volgens de politie vermoedelijk nadat vuurwerk naar binnen was gegooid. Tijdens Oudejaarsnacht kwam een inwoner om het leven bij een vuurwerkexplosie.

Een woordvoerder van de gemeente wil niet vooruitlopen op een herevaluatie van het vuurwerkbeleid. Meer vuurwerkvrije zones kunnen incidenten nauwelijks voorkomen, benadrukt hij. „Met onze campagnes wilden we de dialoog stimuleren. Dat is ook gelukt. Dat er altijd mensen blijven die meer vuurwerkvrije zones willen, dat hou je.”