De stalen boom en ufo op stelten staan er nu verlaten bij

Krakers De ontruiming van het Amsterdamse ADM-terrein verliep maandagochtend rustig. De meeste krakers vertrokken vrijwillig.

De politie probeert een kraker die zich heeft vastgeketend aan een stalen boomconstructie op het ADM-terrein in Amsterdam los te krijgen.
De politie probeert een kraker die zich heeft vastgeketend aan een stalen boomconstructie op het ADM-terrein in Amsterdam los te krijgen. Evert Elzinga/ANP

„Femke bedankt, Femke bedankt.” Twee of drie krakers hebben zich op het ADM-terrein in het Westelijk Havengebied van Amsterdam vastgeketend aan een stalen boomconstructie, ongeveer vier meter boven de grond. Terwijl politieagenten met behulp van een container aan een hoogwerker proberen ze los te knippen, zingen de krakers de Amsterdamse burgemeester cynisch toe: „Femke, Femke, Femke bedankt.”

Maandagochtend rond negen uur begon de ontruiming van de roemruchte vrijplaats, waar de krakers 21 jaar geleden neerstreken.

Bekijk de fotoserie over de ontruiming: Politie ontruimt ADM-terrein

Na ruim vier jaar procederen oordeelde de Raad van State afgelopen zomer dat het terrein uiterlijk afgelopen Kerst leeg moest zijn. De eigenaar, Chidda Vastgoed, heeft met Koole Maritiem, een bedrijf dat schepen sloopt, een huurder gevonden die voldoet aan het bestemmingsplan van het terrein. Vanaf 27 december kon worden overgegaan tot ontruiming, liet burgemeester Femke Halsema 20 december weten.

Een aantal van de gemiddeld 125 bewoners gaf gehoor aan de uitspraak van de Raad van State en vertrok tijdig naar de ‘slibvelden’, een terrein in Amsterdam-Noord dat door de gemeente als tijdelijke woonlocatie is toegewezen. Maar volgens de politie bleven er tot maandag zo’n vijftig krakers op hun plek.

Lees ook: Alles kon op de ADM-werf, zolang het een beetje in harmonie verliep

Direct gesloopt

Nadat handhavers van de gemeente het hek met een slijptol hebben geopend, trekken meer dan tien gevulde busjes van de mobiele eenheid het terrein op om het leeg te maken. Op enkele plekken beginnen bouwvakkers in opdracht van eigenaar Chidda direct met de sloop van gebouwen. „Dat doen we om te voorkomen dat er opnieuw gekraakt wordt”, zegt Niels Kooijman, die namens Chidda ter plekke het woord doet. Achter hem trekt een graafmachine het dak van een houten tuinhuisje aan gort.

Op wat geduw en getrek in het begin na verloopt de ochtend rustig. Veel van de krakers die er nog waren, verlaten vreedzaam het terrein met hun spullen. Net daarbuiten staat een groep bewoners te wachten met drie tractoren, in de hoop daarmee later op de dag nog een paar woonwagens of trailers op te kunnen halen. „Het is een droevige dag”, zegt een Spaanse kraker – hij wil zijn naam niet geven – als hij met zijn witte Iveco-bus en caravan van het terrein rijdt. Hij weet nog niet of hij naar de slibvelden gaat – daar zou niet genoeg plek zijn.

Lees ook: Het ADM-terrein is één groot creatief dorp

Als de pers ‘s middags onder politiebegeleiding een kijkje mag nemen, lijkt het terrein nagenoeg uitgestorven; overal staan verlaten stalen constructies, containers en houten huisjes. Het is er rommelig. Op elke hoek staan agenten of politiebusjes.

Op enkele plekken hebben zich nog krakers verschanst, zoals in een ufo op stelten en in de stalen boom. Telkens wanneer de politie ze probeert te verplaatsen, schreeuwen ze moord en brand. Als een lotgenoot door twee agenten wordt afgevoerd, joelen ze. Volgens de politie hebben in totaal vijftien krakers zich vastgeketend. Circa tien van hen worden gearresteerd.

Dinsdagochtend staat nog een kort geding op de rol waarmee de bewoners de ontruiming met terugwerkende kracht willen verbieden.

Lees ook over het kort geding: VN-commissie buigt zich over verhuizing ADM-krakers

Maar veel van hen hebben dat besluit niet afgewacht. In de grote loods op het terrein heeft een kraker zichzelf opgesloten in een grote vogelkooi. Zijn aanwezigheid in de desolate bergplaats vol rommel vormt een eenzaam gezicht.