Coalitie houdt Nashville-rel klein

Anti-homoverklaring SGP-voorman Van der Staaij ondertekende een manifest tegen homoseksualiteit. De coalitie reageert met omzichtigheid.

Een regenboogvlag hangt uit bij de Oranjekerk als statement tegen de zogeheten Nashville-verklaring.
Een regenboogvlag hangt uit bij de Oranjekerk als statement tegen de zogeheten Nashville-verklaring. Jeroen Jumelet/ANP

SGP-leider Kees van der Staaij wil in alle ophef over de ‘Nashville-verklaring’, tegen homo’s en transgenders, nóg wel eens uitleggen hoe zijn partij denkt over het huwelijk, het gezin, seksualiteit. Nieuw is het volgens hem allemaal niet.

Wat in de rel vooral opvalt: de terughoudendheid in de reacties van de regeringspartijen van Rutte III. De SGP, weten ze alle vier, zouden ze over niet al te lange tijd weleens dringend nodig kunnen hebben.

De Nashville-verklaring is een conservatief-christelijk pamflet dat in 2017 is opgesteld in de Verenigde Staten, er wordt in gesuggereerd dat het geloof „een volgeling van Jezus in staat stelt om zondige verlangens te doden.” Behalve de naam van Van der Staaij stond dit weekend ook die van zijn partijgenoot Diederik van Dijk, lid van de Eerste Kamer, onder het document.

Er zijn aangiften gedaan tegen Van der Staaij. Het OM gaat de verklaring toetsen op „eventuele strafbaarheid.”

De fractievoorzitters van de coalitiepartijen spreken zich tot nu toe alleen uit over het pamflet zelf, niet over de SGP-fractievoorzitters die het ondertekenden. De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie heeft maar één zetel meer dan de oppositie in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Behalve de ChristenUnie dalen alle coalitiepartijen in de peilingen. De kans is groot dat ze na de Provinciale Statenverkiezingen in het voorjaar hun meerderheid in de Eerste Kamer kwijtraken en steun moeten zoeken bij andere partijen, zoals de SGP.

Zo toont deze rel hun ongemak – en de machtsfactor die zelfs een kleine oppositiepartij opeens kan worden.

Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van de ChristenUnie, schrijft op Facebook dat hij de verklaring niet heeft ondertekend omdat hij „bang is dat het gesprek over geloof en homoseksualiteit niet gediend is met deze verklaring.” Orlando Bottenbley, een dominee uit Drachten die bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 lijstduwer was voor de ChristenUnie, ondertekende de verklaring wel. Segers zei daar maandag over tegen AD: „Het staat iedereen vrij zijn eigen opvattingen te ventileren.”

Het CDA zette tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen de Nederlandse identiteit, normen en waarden op de agenda. Maar de partij wil nu geen antwoord geven op de vraag of Van der Staaij deze waarden met zijn ondertekening ondermijnt.

Een voorlichter verwijst voor een reactie van fractievoorzitter Sybrand Buma naar die van Tweede Kamerlid Lenny Geluk. Zij twitterde: „Ieder mens moet zelf kunnen bepalen wie hij of zij lief heeft. Niemand mag worden buitengesloten. Liefde gaat boven alles. De Nashville Verklaring gaat hier dwars tegenin.”

Lees ook: Sekse, niet seks is echte thema van ‘Nashville’

Daarmee zou de partij „duidelijk afstand” nemen van het pamflet.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten plaatste op Twitter een foto van zichzelf met zijn vriend. „Niets houdt de liefde tussen mijn vriend Sjoerd en mij tegen. Ook de Nashville-verklaring niet. Liefde is sterker, van wie je ook houdt!” Hij was niet bereikbaar voor commentaar.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff schreef een gedicht op Facebook: „Omarm je partner./ Omarm de vrijheid./ Omarm de liefde.” In een toelichting zegt hij dat hij als liberaal de vrijheid van meningsuiting en van religie belangrijk vindt. „Dit gaat in tegen de normen van Nederland, zeker tegen mijn normen. Laat ik de Nederlandse waarden vertegenwoordigen: ik ben het niet eens met de inhoud, wel met het feit dat je dit mag zeggen.” Dijkhoff heeft geen contact gezocht met Van der Staaij.

In Den Haag is het nu nog reces. Tweede Kamerlid Vera Bergkamp (D66) heeft al wel met coalitiepartner VVD en oppositiepartijen GroenLinks, PvdA en 50Plus vragen gesteld – aan een hele rij bewindslieden: premier Mark Rutte, minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie), minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie). En zelfs aan minister Ank Bijleveld (Defensie), omdat een van de ondertekenaars geestelijk verzorger is bij Defensie.

Correctie: Eerder stond in dit stuk dat Diederik van Dijk fractievoorzitter van de Eerste Kamer is. Dit is aangepast. Hij is Eerste Kamerlid.